Um įramót

Žaš er til sišs aš lķta yfir bęši farinn veg og frammį viš um įramót. Gjarnan sendum viš žį óskir um farsęlt nżtt įr og žakkir fyrir lišnar stundir til fjölskyldu, ęttingja, vina og samstarfsfélaga. Aš vissu marki eru įramót einnig tķmi uppgjöra viš hiš lišna og heitstrenginga og markmišssetninga fyrir komandi įr.

Į įrinu 2016 verša lišin 10 įr frį žvķ aš ég hóf aš starfa į vettvangi Blindrafélagsins. Fyrst tvö įr ķ stjórn, svo sem formašur félagsins ķ 6 įr og sem framkvęmdastjóri frį sumrinu 2014. Ég er stolltur af žeim įrangri sem nįšst hefur ķ starfi félagsins og žeim fjölmörgu verkefnum sem félagiš hefur unniš aš žann tķma sem ég hef starfaš į vettvangi žess įsamt mikiš af góšu og hęfu fólki. Įstęšur žessa góša įrangurs liggja aš mķnu mati ķ faglegum vinnubrögšum, góšum starfsanda og breišri samstöšu mešal félagsmanna. Frį žvķ aš ég tók viš sem framkvęmdastjóri hefur rekstur félagsins gengiš vel og śrbętur veriš geršar ķ žjónustu viš félagsmenn.

Įriš 2015 litast mjög af alvarlegum atburšum innan Blindrafélagsins žegar aš stjórn félagsins lżsti yfir vantrausti į formann žess, Bergvin Oddsson, ķ september 2015. Įstęšan var aš Bergvin hafši misnotaš ašstöšu sina į vettvangi félagsins, aš mati stjórnarinnar, žegar hann tók aš sér fjįrmįlarįšgjöf fyrir ungan félagsmann, sem skilaši sér ķ žvķ aš allt sparifé žessa unga félagsmanns (1,5 mkr) endaši inn į persónulegum bankareikningi Bergvins. Var žetta gert undir yfirskyni fasteignavišskipta. Bergvin hafnaši žvķ alfariš aš eitthvaš vęri athugavert viš framgöngu sķna ķ žessu mįli. Ķ kjölfariš steig Bergvin til hlišar sem formašur Blindrafélagsins fram aš nęsta ašalfundi sem fyrirhugašur er fyrrihluta 2016.

Į įrinu 2016 verš ég 56 įra gamall. Sjón mķn fer hrörnandi meš hverju įri og ég žarf aš gera mitt besta til aš bregšast viš žvķ og ljóst er aš ég tapa fęrni jafnt og žétt įn žess žó aš žaš komi ķ veg fyrir aš ég geti sinnt starfi mķnu. Žó ekki sé um  lögblinda einstaklinga aš ręša žį reynist mörgum erfitt aš missa vinnuna į žessum aldri og finna annaš sambęrilegt starf. Og svo sannarlega hjįlpar žaš ekki uppį aš vera lögblindur.

Žaš er žvķ meš nokkrum kvķša sem ég horfi til įrsins 2016. Bergvin Oddsson hefur nefnilega lżst žvķ yfir skriflega į opinberum vettvangi aš hann gefi kost į sér til formanns Blindrafélagsins į nęsta ašalfundi félagsins og nįi hann kjöri žį muni hann reyna lįta reka mig śr starfi framkvęmdastjóra félagsins. (Sjį hér) Įstęšan sem hann tiltekur er ekki aš ég hafi ekki stašiš mig ķ starfi eša rįši ekki viš starfiš, heldur óljósar athugasemdir um hvernig stašiš var aš rįšningu minni fyrir tveimur įrum. Athugasemdir sem hann kom ekki meš fram žį. Žaš ętti žvķ ekki aš koma neinum į óvart aš ég sjį žaš sem ógn gagnvart mér og fjölskyldu minni ef Bergvin Oddsson nęr kjöri sem formašur Blindrafélagsins.

Įramótaheitiš mitt fyrir įriš 2016 hlżtur žvķ aš vera aš hrinda žessari įrįs og gera mitt besta til aš tryggja aš įriš 2016 verši ekki įriš sem ég missi vinnuna. Til žess mun ég žurfa stušning félagsmanna Blindrafélagsins. Ķ žeim efnum vķsa ég mešal annars til fjölbreyttra verkefna sem ég hef komiš aš og/eša leitt į vettvangi Blindrafélagsins į undanförnum įrum.

Meš žvķ aš skoša fréttalistann į heimasķšu Blindrafélagsins mį sjį frįsagnir af fjölbreyttum verkefnum félagsins į undanförnum įrum.

Af öšrum og glešilegri mįlum žį er gaman aš greina frį žvķ aš mér var bošiš aš taka sęti ķ stjórn Retina International, sem eru alžjóšleg samtök sem aš vinna aš žvķ aš styšja viš vķsindastarf ķ žeim tilgangi aš finna mešferšir viš ólęknandi arfgengum hrörnunarsjśkdómum ķ sjónhimnu. Ég er fyrsti ķslendingurinn sem tek sęti ķ stjórn Retina International (RI), en žaš eru samtök frį 53 löndum śr öllum heimsįlfum sem eiga ašild aš RI.

Ķ október 2015 var sżnd į RUV fręšslumyndin "Lifaš meš sjónskeršingu" sem ég įtti forgöngu um aš var framleidd. Ķ kynningu RUV um myndina segir: "Lifaš meš sjónskeršingu er ķslensk heimildarmynd frį 2014. Fylgst er meš sex blindum og sjónskertum einstaklingum į öllum aldri ķ sķnu daglega lķfi og hvernig žeir takast į viš sjónmissinn meš ólķkum hętti. Hér mį sjį myndina.

Af gönguferšum er žaš helst aš frétta aš viš hjónin héldum įfram aš ganga og ašalgangan okkar į įrinu var West Highland Way gangan. Gangan tók 7 daga og gengiš var um hįlendi Skotlands ķ félagsskap 13 annarra göngugarpa, žarf af 6 sjónskertra, undir styrkri leišsögn Eskfiršingsins Ingu Geirs.

Mont įrsins og svo aš sonur okkar hjóna Jón Héšinn klįraši meistaranįmiš ķ matreišslu og mun žvķ geta kallaš sig Chef Maestro Jonni. Viš erum aš sjįlfsögu mjög stolt af honum.

Žegar aš ég sest nišur og skrifa svona pistil žį get ég ekki vikist undan žvķ aš fjalla um žaš sem mig skiptir mestu mįli, hvort sem žaš er jįkvętt eša neikvętt. Eins og žaš er gaman aš fjalla bara um žaš jįkvęša og góša og erfitt aš fjalla um žaš sem er sķšur skemmtilegt žį mį žaš ekki verša til žess aš sleppa žvķ aš fjalla um žaš sem kann aš vera neikvętt og/eša ógnandi.

Sišast en ekki sķst vil ég enda žennan įramótapistil į žvķ aš senda fjölskyldu, ęttingjum, vinum og samstarfsfólki mķnar bestu óskir og farsęlt komandi įr um leiš ég fęri ykkur öllum kęrar žakkir fyrir įnęgjulegar lišnar stundir.

Lifiš heil.


Skarphéšinn Andri Kristjįnsson Baršsnes 01.03.1995 - 28.01.2014.

Skarphéšinn Andri

Ķ dag fylgdi ég til grafar ungum fręnda mķnum. Aš fylgja til grafar ungu fólki sem lįtist hefur af slysförum er eitt žaš erfišast sem viš gerum. Žann hįlfa mįnuš sem fręndi minn, hann Skarphéšinn Andri, baršist fyrir lķfi sķnu į gjörgęslu, létu foreldrar hans ęttingja og vini fylgjast vel meš barįttu hans. Žaš var tķmi tįra og sorgar en um leiš vonar. Samhugur meš Skarphéšni Andra og fjölskyldu hans var rķkjandi tilfinning į žessum  erfišu tķmum. Öll bįšum viš žess aš Skarphéšinn myndi hafa betur. Į žessum tķma kom vel ķ ljós aš Skarphéšinn var ķ augum stórs vinahóps heilsteyptur og vinsęll. Ķ žvķ tilgangsleysi sem manni finnst svona frįfall vera, žį eru ašrar og ekki sķšur sterkar tilfinningar sem fylgja frįfalli Skarphéšins. Enn žaš er žakklęti og stolt. Žakklęti samfélagsins, vil ég leyfa mér aš segja, vegna žeirra stóru gjafa sem hann og fjölskylda hans, foreldrar og bręšur, gįfu meš afstöšu sinni til lķffęragjafa. Og stoltiš sem fylgir žessari lķfgefandi afstöšu, sem žau geršu opinbera og hefur nś žegar stušla aš varanlegri višhorfsbreytingu til lķffęragjafa. Mörgum lķfum mun verša bjargaš, mun fleiri en žeim sem nutu góšs af beinni gjöf Skarphéšins. Žau spor sem Skarphéšinn hefur markaš ķ samfélaga okkar į sinni stuttu ęvi eru dżpri og jįkvęšari en viš flest munum skilja eftir okkur į margfalt lengri ęvi. Žaš eru miklir mannkostir sem birtast ķ Skarphéšni ķ žessu sorglega ferli. Mannkostir sem Skarphéšinn hefur öšlast ķ gegnum uppeldi foreldra sinna. Žaš er žeim fagur vitnisburšum. Styrkur įsamt stórhug, örlęti og heišarleika hefur einkennt  fjölskyldu Skarphéšins į žessum erfišu tķmum. Žaš sést vel žegar atburšarįsin er sett ķ samhengi viš žau kjörorš sem Skarphéšinn Andri hafši tileinkaš sér, og minnig hans mun lifa ķ: "Allt sem žér viljiš aš ašrir menn gjöri yšur, žaš skuliš žér og žeim gjöra."   

Okkar innilegustu samśšarkvešjur sendum viš foreldrum, bręšrum, öfum, ömmum, öšrum ęttingum og stórum vinahópi, vegna frįfalls Skarphéšins Andra Kristjįnssonar Baršsnes. Megi huggun finnast ķ žvķ sem hann skilur eftir sig fyrir okkur öll.

Kristinn Halldór, Kristķn Sjöfn og Jón Héšinn.       


Nś įriš er lišiš ķ aldanna skaut..... perónulegt uppgjör

Ašallega fyrir sjįlfan mig, og einnig žį sem kunna aš hafa įhuga į högum mķnum, žį hef ég įkvešiš aš setja nišur ķ texta eitt og annaš sem gęti veriš persónulegt uppgjör į įrinu 2013.

Heilsufariš hefur veriš gott į įrinu og ég hef nįš žeim markmišamišum mķnum aš vera duglegur i heilsuręktinni. Ęfi reglulega og geri nokkuš af žvķ aš ganga. Žetta įsamt aukinni hófsemd ķ hversu mikiš ég borša, mikiš frekar en hvaš ég borša, hefur leitt til žess aš um žessi įramót er ég umtalsvert léttar en ég var um seinustu įramót. Ķ žaš heila hef ég létt mig um 15 kg frį žvķ aš įkvaš aš hętta aš žyngjast meš hverju įrinu yfir ķ aš koma mér ķ kjöržyngd, nokkuš sem ég er kominn mjög nįlęgt. Ég ęfi heima og er meš prógramm sem heitir Body Weigh Burn og er aš virka įgętlega fyrir mig. Žeir sem hafa įhuga geta séš žaš hér. Žaš stendur ekkert annaš til en aš halda žessu įfram meš žaš aš markmiši aš um nęstu įramót verši ég ķ betra formi en ég er ķ nśna.

Annaš sem snżr aš heilsufari er sjónin, en žaš er žvķ mišur eitthvaš sem ég hef mjög takmarkaša, ef žį nokkra, stjórn yfir. Augnsjśkdómurinn (RP) sem ég er meš veldur žvķ aš ljósnęmar frumur ķ sjónhimnunni (stafir og keilur) hętta aš virka sem afleišing af hrörnunarferli sem veldur žvķ aš  sjónin fer minnkandi įr frį įri. Hér mį lesa um RP. Ķ mķnu tilviki er žetta aš gerast hęgt mišaš viš önnur tilvik sem ég žekki til. Birtingamynd sjónskeršingarinnar hjį mér er aš sjónsvišiš žrengist og žrengist. Nś er žaš um og undir 10° sem žżšir aš ég er meš innan viš 10% af fullri sjón, sem žżšir aš ég er lögblindur. Ég hef hinsvegar ennžį góša sjónskerpu ķ žessu takmarkaša sjónsviši og get žvķ ennžį lesiš. Einnig gerist žaš aš ég žarf alltaf meiri og meiri birtu og sterkari kontrast. Žar sem engar mešferšir eru ennžį komnar fram į sjónarsvišiš žį hef ég ekki annan kost en aš lifa sęmilega heilsusamlegu lķfi ķ žeirri von aš slķkur lķfsmįti hęgi eitthvaš į žessu hrörnunarferli. Enn žaš eru mikil rannsóknarvinna i gangi vķša um heim og mešferšir munu lķta dagsins ljós. Sjį hér. Hvort žaš veršur nęgjanlega snemma til aš gagnast mér veršur bara aš koma ķ ljós.

Af vettvangi fjölskyldunnar žį ber hęst aš žrķr einstaklingar kvöddu žennan heim. Fyrst skal telja Nonna fósturfašir minn sem lést rśmlega 80 įra gamall ķ  maķ mįnuši, eftir erfiš og  langvarandi veikindi. Sjį hér minningargrein sem ég skrifaši. Undir lok įrsins létust svo móšursystir mķn Elķsabet Žorgeirsdóttir og móšuramma Kristķnar konunnar minnar, Sigurbjörg Sveinsdóttir. Sjį hér minningargrein sem Kristķn skrifaši. Sonur okkar hjóna Jón Héšinn heldur įfram aš standa ķ sig vel sem matreišslumašur į Tapasbar og hefur nś įkvešiš aš fara ķ meistaraskólann og verša matreišslumeistari.  

Af starfsvettvangi žį hef ég veriš ķ starfi hjį Blindrafélaginu  sem formašur og verkefnastjóri. Blindrafélagiš sinnir mjög mikilvęgu starfi. Meirihluti félagsmanna eru eldri borgarar, til marks um samsetningu félagsmanna žį er hęgt aš nota žumalputtaregluna 70% félagsmanna eru 70 įra og eldri. Til marks um mikilvęgt hlutverk Blindrafélagsins er žessi frétt sem fékk enga athygli fjölmišla. Enn hśn segir frį žvķ aš af frumkvęši Blindrafélagsins hafi veriš settar 150 milljónir króna ķ mįlaflokka blinds og sjónskerts fólks frį hruni. Ég hef einnig gegnt stjórnarformennsku hjį Blindravinnustofunni ehf. Enn okkur ķ stjórnin beiš žaš verkefni aš snśa viš taprekstri sem ógnaši tilvist vinnustofunnar. Žaš hefur tekist aš žvķ marki aš rekstrinn er nśna ķ jįrnum. Ég hef einnig tekiš žįtt ķ starfi undirbśningshóps aš stofnuna Almannaróms, en žar er aš mķnu viti verkefni sem eru bęši mikilvęgari og meira aškallandi en flestir gera sér grein fyrir varšandi notagildi ķslenskrar tngu ķ tölvuheimum ķ nįnustu framtķš. Sjį frekar į www.almannromur.is   


Į Snęfelli

Ķ sumar skipulagši ég metnašarfulla 10 daga sumarferš Blindrafélagsins žar sem viš vorum 22 saman. Feršast var ķ rśtu og gist ķ tjöldum og gengiš var į Kristķnartinda ķ Skaftafelli, į Fagradalsfjall viš Grįgęsadal, Snęfell, fariš į Bręšsluna ķ Borgarfirši og gengiš ķ Brśnavķk og fariš ķ hvalaskošun į Hśsavķk. Samtals voru gengnir 60 km meš heildarhękkun uppį 3500 m. Feršin tókst einstaklega vel, jafnvel framar bjartsżnustu vonum. Hįpunktur įrsins er aš hafa stašiš ķ glaša sólskyni ķ 19 stiga hita kl 18:00 į toppi Snęfells meš ótrślegt śtsżni yfir hįlendi Austurlands.

Varšandi samfélagsmįlin žį hef ég įhyggjur aš žvķ aš aukinn ójöfnušur og žröngsżn žjóšernisleg gildi meš tilheyrandi einangrunarhyggju sé aš ryšja sér til rśms į kostnaš frjįlslyndis og jöfnušur. Ég er algerlega sannfęršur um slķkt mun ekki fęra samfélagi okkar gęfu. Ég verš lķka aš segja aš mér finnst žaš vera ótrśleg staša aš eftir aš ķslenskt samfélag hefur gengiš ķ gegnum annaš eins fjįrmįlahrun og hér dundi yfir įriš 2008, žar sem samfélagiš hafši veriš holaš aš inna ķ gengdarlausri gręšgisvęšingu, žar sem allt var leyft undir stjórn Framsóknarflokksins og Sjįlfstęšisflokksins, aš žį skuli žessir flokkar hafa veriš leiddir aftur til valda eftir aš öšrum hafi veriš fengiš žaš vanžakklįta hlutverk aš žrķfa upp eftir žį og reyna vinna śr einni mestu kjaraskeršingu sem ķslenskt launafólk hefur žurft aš taka į sig.  

Svo er žaš enski boltinn. Sem Man United mašur žį er ekki af mörgu aš gorta į seinnihluta įrsins. Sir Alex Ferguson lét aš störfum sem framkvęmdastjóri sķšastlišiš vor eftir aš hafa landaš 20. meistaratitlinum. Nś gengur allt į afturfótunum hjį David Moyes, arftakanum sem Sir Alex valdi sjįlfur og ljóst aš United mun eiga fullt ķ fangi aš enda ķ einu af 4 efstu sętunum. Enn žaš voru önnur félög sem einnig skiptu um framkvęmdastjóra. Liš eins og Barcelona, Bayern, Chelsea og Man City. Öfugt viš hjį Man United, žar sem talaš var um ašlögunartķma fyrir nżjan framkvęmdastjóra, žį var ekkert slķkt inn ķ myndinni hjį hinum klśbbunum. Enda eru žeir ķ dag allir ķ toppbarįttunni. Reyndar held ég žaš sé til marks um hversu frįbęr framkvęmdastjóri Sir Alex var aš honum hafi tekist aš landa meistaratitli meš žetta United liš, sem er bara alls ekki nógu vel mannaš til aš vera ķ toppbarįttu.

Įriš 2014 leggst vel ķ mig. Ég mun taka viš starfi framkvęmdastjóra Blindrafélagsins um mitt įr sem mun fęra meš sér nżjar og spennandi įskoranir.

 


Dagur Hvķta stafsins 15 október - Blindir, sjónskertir og sjįandi

Dagur Hvķta stafsins er 15. október įr hvert. Dagurinn er alžjóšlegur og er tilgangurinn meš honum aš auka vitund almennings į veruleika blinds og sjónskerts fólks.

Įętlaš er aš ķ heiminum séu um 285 milljónir sem eru blindir og sjónskertir, 39 milljónir blindir og 246 milljónir sjónskertir. Um 80% eru ķ žróunarlöndunum og vęri hęgt aš mešhöndla og lękna langflest žeirra tilfella. Mešferšir eru hins vegar ekki til, eša mjög takmarkašar, viš algengustu orsökum alvarlegra sjónskeršinga og blindu į Vesturlöndum.

Samkvęmt skilgreiningu Alžjóšaheilbrigšisstofnunarinnar (WHO) er sjón skilgreind ķ fjóra flokka:
Ÿ Ešlileg sjón (normal vision).
Ÿ Vęg sjónskeršing (moderate visual impairment).
Ÿ Alvarleg sjónskeršing (severe visual impairment), sjónskerpa minni en 6/18 (33%) meš bestu mögulegu gleraugum og sjónsviš minna en 20° frį mišju, męlt į öšru auga.
Ÿ Lögblinda, (blindness) sjónskerpa minni en 3/60 (5%) meš bestu mögulegu gleraugum eša sjónsviš minna en 10° frį mišju, męlt į öšru auga.

Męld sjón upp į 3/60 žżšir aš einstaklingur meš slķka sjón sér į žriggja metra fęri žaš sem fullsjįandi einstaklingur sér į 60 metra fęri. Fullt sjónsviš er samtals 180° til hlišar og upp og nišur meš bįšum augum. Mikilvęgt er aš gera sér grein fyrir aš algengustu sjónvandamįl fólks, eins og nęrsżni, fjarsżni og sjónskekkja, flokkast ekki sem sjónskeršing enda leišrétta gleraugu yfirleitt slķkan vanda.

Į Ķslandi eru um 1.350 einstaklingar sem greindir eru lögblindir eša alvarlega sjónskertir, 51% lögblindir, žar af um 20% alblindir, og 49% eru sjónskertir. Stęrsti hópurinn, eša um eitt žśsund manns, er 67 įra og eldri. Börn upp aš 18 įra aldri eru 113 og einstaklingar į virkum vinnualdri (19-66 įra) eru um 260.

Eldra fólk
Algengasta orsök alvarlegrar sjónskeršingar og blindu hjį eldra fólki er aldurstengd hrörnun ķ augnbotnum (AMD). Mešferšir viš žessum augnsjśkdómi eru ķ dag takmarkašar. Vegna hękkandi aldurs žjóšarinnar žį mun žessi hópur tvöfaldast į nęstu 15-20 įrum ef ekki koma fram betri mešferšir. Töluvert er hins vegar hęgt aš gera til aš bęta lķfsgęši žessa fólks. Žaš er best gert meš žvķ aš vķsa žvķ ķ žjónustu hjį Žjónustu og žekkingarmišstöšinni fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga – žvķ fyrr žvķ betra. Orsakir vęgari sjónskeršinga mešal 50 įra og eldri er skż į augasteini, sem mešferšir eru til viš.

Yngra fólk
Algengar orsakir blindu og alvarlegrar sjónskeršingar hjį yngra fólki eru:
arfgengir hrörnunarsjśkdómar ķ sjónhimnu (RP), glįka og sjónskeršing vegna sykursżki. Arfgengir hrörnunarsjśkdómar ķ sjónhimnu eru flokkur margra flókinna sjśkdóma sem engar mešferšir eru til viš ķ dag. Žeir eru algengasta orsök blindu og alvarlegra sjónskeršinga hjį ungu fólki ķ dag. Nżgengi er tališ vera 1 į móti 3000. Vel hefur gengiš į Ķslandi aš mešhöndla glįku meš snemmtękri greiningu og fyrirbyggjandi ašgeršum augnlękna. Er nś svo komiš aš glįka er ekki lengur önnur algengasta orsök alvarlegrar sjónskeršingar og blindu hér į landi, eins og svo vķša ķ nįgrannalöndum okkar. Sykursżki er vaxandi vandamįl sem leitt getur til alvarlegrar sjónskeršingar og blindu.

Börn
Blinda og sjónskeršing mešal barna er alvarleg fötlun og krefst sérhęfšrar žjónustu frį byrjun. Miklu mįli skiptir aš greina sjónskeršinguna sem fyrst og hefja sértęka žjónustu eša snemmtęka ķhlutun. Bśast mį viš aš rśmlega eitt barn af hverjum žśsund, sem fęšast hér į landi, séu meš galla ķ augum, sjóntaugum eša sjónstöšvum ķ heila. Ķ heildina fęšast hér į Ķslandi u.ž.b. 5-6 sjónskert börn į įri, žar af um eitt til tvö alblind.

Sjónskeršing getur veriš af ólķkum orsökum og lżst sér į margvķslegan hįtt. Į Ķslandi eru flest börn sjónskert eša blind vegna skaša eša įverka ķ mištaugakerfinu. Augu žeirra eru žį heil en sjónśrvinnsla ķ heila skert. Mörg žeirra greinast meš višbótarfatlanir sem rekja mį til mištaugakerfisins, s.s. CP, žroskahömlun og flogaveiki.

Ašrar algengar orsakir fyrir blindu eša alvarlegri sjónskeršingu hjį ķslenskum börnum eru żmsir mešfęddir augngallar t.d. smį augu (microphthalmos), mešfętt skż į augasteinum og albķnismus. Ķ heildina mį bśast viš aš allt aš helmingur sjónskertra barna sé meš višbótarfatlanir sem aš sjįlfsögšu hefur mikil įhrif į alla ķhlutun og framtķšarhorfur barnanna. Žjónusta viš blind og sjónskert börn er ķ höndum Žjónustu- og žekkingarmišstöšvar fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga.

Blindur almenningur
Birtingarmyndir sjónskeršinga eru mjög fjölbreyttar. Svo viršist sem almenningur sjįi blindu og sjónskeršingu fyrir sér sem einhvers konar kveikt/slökkt įstand. Annašhvort er til stašar svo gott sem full sjón eša engin sjón, sem sagt alblinda. Žetta er mikill misskilningur. Ķ fyrsta lagi eru flestir žeirra sem skilgreindir eru lögblindir meš einhverja sjón, um 20% eru alblindir.

Sś takmarkaša sjón sem flestir lögblindir hafa, og allir sjónskertir, er mjög mismunandi og getur veriš mjög ašstęšubundin. Žannig getur t.d. einstaklingur sem greindur hefur veriš lögblindur, vegna žess aš sjónsvišiš męlist undir 10°, haft nęgilega sjónskerpu ķ žvķ litla sjónsviši sem til stašar er, til aš geta lesiš hefšbundinn texta.

Birtuskilyrši geta rįšiš miklu, žannig žurfa sumir mikla birtu til aš sjį, en sjį lķtiš sem ekkert um leiš og birtu bregšur. Ašrir sjį hins vegar lķtiš sem ekkert ķ mikilli birtu en sjį betur ķ rökkri. Skynjun litabrigša og litaandstęšna (contrast) getur einnig veriš mjög takmörkuš og oltiš į birtustigi. Sumir žurfa aš vera mjög nįlęgt til aš sjį į mešan ašrir žurfa tiltekna fjarlęgš.

Sjónskeršing er af žessum sökum fötlun sem er mjög falin. Segja mį aš almenningur sé ķ raun mjög blindur į žennan veruleika lögblinds og sjónskerts fólks. Žannig žarf ekkert aš vera athugavert viš aš sjį einhvern meš hvķta stafinn setjast nišur og draga upp bók og hefja lestur eins og fullsjįandi einstaklingur. Žaš eru allar lķkur į aš hann sé ķ alvörunni sjónskertur eša lögblindur – bara ekki alblindur.

Minningargrein - Jón Siguršsson f. 24.06.1932 d. 12.05.2013.

Jón Siguršsson

 

Jón Siguršsson fęddist ķ Neskaupstaš 24. jśnķ 1932. Hann lést į Hjśkrunarheimilinu Eir 12. maķ 2013. Foreldrar hans voru: Siguršur Halldórsson, f. 16. janśar 1900, d. 4. įgśst 1980 og Margrét Halldórsdóttir, f. 12. september 1899, d. 19. jśnķ 1982. Systkini Jóns, öll lįtin, voru: Stefanķa, f. 1925, d. 1972, Halla, f. 1926, d. 2009, Halldór, f. 1930 drukknaši 1946 og Gunnlaugur, f. 1937, d. 2006.  Jaršaför Jóns veršur frį Gušrķšarkirkju mįnudaginn 27 maķ kl. 13:00.

Kvešja frį Kristni Halldóri, Kristķnu Sjöfn og Jóni Héšni.

Allar vegferšir taka enda og žaš eitt vitum viš um lķfshlaup okkar aš žaš mun į endanum renna sitt skeiš. Stundum meš algerlega ótķmabęrum og sviplegum hętti, enn sem betur fer oftar aš genginni langri og farsęlli ęvi.
Fósturfašir minn Jón Siguršsson, eša Nonni, eins og hann var kallašur, hefur nś kvatt žennan heim saddur lķfsdaga og fengiš hina endanlegu lķkn frį erfišum veikindum sem hann glķmdi viš sķn seinustu ęviįr.

Fyrir mér markast lķfshlaup Nonna aš miklu leiti af sviplegum frįföllum žar sem ungir menn fórust af slysförum langt fyrir aldur fram.
Įriš 1971 er mikiš örlagaįr ķ ęvi okkar. Ķ desember 1971 ferst Stķgandi NK 33 ķ lķnuróšri og meš honum bręšurnir Einar Žór Halldórsson, fašir minn, og Björn Björgvin Halldórsson. Fašir minn lét eftir sig eiginkonu, móšur mķna Rósu Skarphéšinsdóttur sem žį var um žrķtugt og fjögur börn, systur mķnar Gunnu Stķnu, Siggu og Sólveigu, auk žess sem sś fjórša, Žórey Björg, fęddist ķ mars 1972. Ég var elstur, 11 įra og systur mķnar frį 6 – 10 įra į žessum tķma.

Žaš er aš sjįlfsögšu mikiš įfall fyrir lķtiš samfélaga žegar aš slys sem žessi verša og fyrir unga fjölskyldu er eins og tilverunni sé kippt ķ burtu og allt veršur mikilli óvissu hįš og tilfinningar eins og reiši og sorg verša alls rįšandi.    

Nonni og fašir minn höfšu veriš góšir vinir og ég man eftir Nonna strax sem lķtill strįkur, įsamt föšur sķnum gerši hann śt trilluna Sillu. Enn ęvistarf Nonna var aš vera smįbįtasjómašur austur į Neskaupstaš.

Į žeim vikum og mįnušum sem lišu eftir Stķgandaslysiš var mikill gestagangur į heimilinu og vinir og kunningjar lögšu sig fram um aš veita okkar ungu fjölskyldu stušning. Nonni var ķ žeim hópi. Hann og móšir mķn fella svo hugi saman og hann gengur okkur systkinunum fimm ķ föšurstaš. Ķ desember 1973 fęšist svo sjötta systkiniš Einar Björn Jónsson.

Aš stķga inn ķ žaš hlutverk sem Nonni gerši er meira heldur en aš segja žaš. Eftir žvķ sem ég hef elst og žroskast hef ég betur gert mér grein fyrir žvķ örlęti og žeim stórhug sem žarf til aš bera til aš vera tilbśinn til aš axla žį įbyrgš sem ķ žessu fólst. Nokkuš sem ég held aš fįum mönnum sé gefiš.

Ég naut leišsagnar Nonna į unglingįrum og var töluvert į sjó meš honum. Nonni reyndist mér ķ alla staši mjög vel. Hann sżndi mér ótakmarkaša žolinmęši og hvatti mig og ašstošaši ķ aš lįta drauma mķna rętast. Nonni var örlįtur, hlżr og glašvęr mašur.

Nonni naut žess aš sjį barnabörn vaxa śr grasi sem öll voru frį unga aldri mjög hęnd aš honum vegna mešfęddrar hlżju og örlętis. Nafni hans og sonur okkar hjóna, Jón Héšinn, naut žess sem ungur strįkur aš heimsękja ömmu og afa austur į Neskaupstaš og fara meš afa į Sillunni śt į fjörš aš veiša fisk. Sem gjarnan var svo matreiddur af ömmu og boršašur meš bestu lyst.

Nś er lokiš okkar vegferš saman og ég, įsamt konu minni Kristķnu Sjöfn og afanafna žķnum Jóni Héšni, kveš žig Nonni minn, og geymi ķ huga mér minninguna um hlżjan, örlįtan og stórhuga mann.

Kristinn Halldór Einarsson

 


Įrni Pįll eša Gušbjartur?

Ég er jafnašarmašur og hef kosiš aš vera félagi ķ Samfylkingunni. Nś žegar aš formannskjör er fram undan ķ Samfylkingunni, einstakt mešal ķslenskra stjórnmįlaflokka vegna žess hversu margir eiga kosningarétt, žį er ég sįttur viš žį valkosti sem ķ boši eru. Mér finnst gott aš geta vališ į milli nokkuš žekktra stęrša, frekar en aš velja hiš óžekkta, sem margir viršast ašhyllast ķ dag.
 
Ekki hugmyndafręšilegur munur
Bįšir frambjóšendurnir, Įrni Pįll og Gušbjartur, finnst mér bśa sameiginlega og hvor ķ sķnu lagi yfir eiginleikum sem ég met sem góša kosti fyrir leištoga ķ stjórnmįlaflokki aš hafa. Žetta eru eiginleikar eins og aušmżkt, įkafi, framtķšarsżn, hugrekki, męlska, réttsżni, sanngirni, sįttavilji, stjórnunarreynsla, yfirsżn, yfirvegun, vinnusemi og žekking. Hugmyndafręšilega sé ég ekki mun į Įrna Pįli og Gušbjarti, bįšir finnst mér žeir standa traustum fótum sem klassķskir jafnašarmenn. Vinstri og hęgri skilgreiningar finnst mér ķ besta falli vera mjög ónįkvęmar til aš greina į milli žeirra. Fyrir mér er žetta žvķ spurning um ólķkan stķl, mat į žvķ hvar meginstyrkleikar og -veikleikar žeirra liggja og hvaša eiginleikar mér finnast skipta mestu mįli ķ fari nęsta formanns Samfylkingarinnar.

Góš samskipti 
Ég hef įtt samskipti viš bęši Įrna Pįl og Gušbjart į undanförnum įrum ķ starfi mķnu sem formašur Blindrafélagsins og mętt af hendi beggja velvilja, sanngirni og réttsżni. Įrna Pįli hef ég veriš kunnugur lengi en leišir okkar lįgu fyrst saman ķ Ęskulżšsfylkingu Alžżšubandalagsins. Gušbjarti man ég fyrst eftir sem vinsęlum skįtaforingja ofan af Skaga frį žvķ aš ég var ķ skįtunum.
 
.. hef ég įkvešiš..
Žegar ég geri upp viš mig hvorn frambjóšandann ég ętla aš styšja til formanns ķ Samfylkingunni žį horfi ég til žess hvor žeirra mér finnst lķklegri til aš stękka Samfylkinguna og nį aš laša fleiri til fylgis viš jafnašarstefnuna. Mér finnst einnig mikilvęgt aš horfa til klassķskra leištogaeiginleika frekar en stjórnunareiginleika, hvoru tveggja eru aš sjįlfsögšu dżrmętir eiginleikar. Eins finnst mér mikilvęgt aš kynslóšaskipti eigi sér staš ķ forystu Samfylkingarinnar. Af žessum sökum hef ég įkvešiš aš styšja Įrna Pįl til formanns ķ Samfylkingunni.
 
Kjarkur til aš bjóša til umręšu žeim sem kunna aš hafa ašrar og ólķkar skošanir .
 Reynsla mķn af samskiptum viš Įrna Pįl sem rįšherra vegur einnig žungt. En į žeim stutta tķma sem Įrni Pįll var félagsmįlarįšherra žį varš ég vitni aš vinnubrögšum rįšherra sem mér finnast vera til mikillar eftirbreytni. Hann kallaši saman breišan hóp fólks til skrafs og rįšgerša um mįl sem hann sem rįšherra var meš til śrlausnar. Žar hlustaši hann į skošanir og višhorf annarra og męldi viš sķn eigin višhorf og skošanir. Žetta er samrįš, žar sem kallaš er eftir višhorfum įšur en mįlin eru oršin fullmótuš. Ég hef ekki oršiš vitni aš, eša veriš bošiš til žįtttöku ķ, sambęrilegum vinnubrögšum frį öšrum rįšherrum. Mér finnst žetta vera vinnubrögš sem eru til fyrirmyndar og sżna į vissan hįtt hversu traustum fótum Įrni Pįll stendur ķ klassķskri jafnašarstefnu, og hefur sem slķkur nęgan kjark til aš bjóša til umręšu žeim sem kunna aš hafa ašrar og ólķkar skošanir en hann sjįlfur.
 
Śt śr ömurlegri nišurrifsumręšu- og stjórnmįlahefš
Fyrir mér er Įrni Pįll einnig einn af mjög fįum stjórnmįlamönnum sem eru lķklegir til aš geta nįš okkur śt śr žeirri ömurlegu nišurrifsumręšu- og stjórnmįlahefš sem lamar allt stjórnmįlalķf į Ķslandi ķ dag, til mikils skaša fyrir land og žjóš. Žaš vegur einnig žungt fyrir mig žegar ég tek žį afstöšu aš styšja og kjósa Įrni Pįl Įrnason til formennsku ķ Samfylkingunni.

Ķslenskan, talgervilinn og viš

Ķslenska kemur nęstverst śt ķ könnun į stušningi viš mįltękni ķ žrjįtķu evrópskum tungumįlum. Ķslenskan gęti veriš aš deyja śt eša verša aš tungumįli sem einungis er notaš į takmörkušum svišum. Žaš mun ekki verša hęgt aš nota ķslensku į mörgum svišum tölvutękninnar į komandi įrum ef stušningur viš mįltękni veršur ekki bęttur. Žetta kemur fram ķ višamikilli hvķtbók sem birt var į Degi evrópskra tungumįla 26 september. Könnunina mį nįlgast į http://www.meta-net.eu  /whitepapers


Ķslenskan ķ nęstnešsta sęti
Megintilgangurinn meš könnuninni var aš komast aš žvķ hvernig žessi tungumįl vęru bśin undir notkun ķ tölvu og upplżsingatękni, hvaš vęri til af til dęmis vélręnum žżšingum, talgervlum, talgreinum, leišréttingaforritum, oršasöfnum og slķku. Nišurstöšurnar sżna aš ekki er nęgjanlega mikiš gert fyrir bróšurpart tungumįlanna. "Ķslenska er meš žeim verstu, hśn var ķ nęstnešsta sęti", var haft eftir Eirķki Rögnvaldssyni, prófessor ķ ķslensku viš HĶ sem vann aš ķslenska hluta skżrslunnar.

Ķ ljós kom aš lķtill sem enginn stušningur er viš vélžżšingar ķ ķslensku. Einnig aš lķtiš vęri til af orša- og hljóšsöfnum, leišréttingaforritum og talvinnslu. Staša talvinnslunnar hefur žó batnaš lķtillega į sķšustu vikum meš tilkomu nżja ķslenska Google-talgreinisins og talgervils Blindrafélagsins.


Vitundarvakningar er žörf
Stjórnvöld, višskiptalķfiš og almenningur žurfa aš vakna til vitundar um žessa stöšu. Ķslenskan er okkar dżrmętasta sameign og viš berum öll įbyrgš žegar kemur aš žvķ aš verja móšurmįliš okkar. Žeir tķmar eru aš renna upp aš viš notum tölvur til žess aš stjórna öllum tękjum, tölvur eru ķ öllu, farsķmum, heimilistękjum, bķlum og svo framvegis. Mikiš af tölvubśnaši er ķ dag stjórnaš meš tölušu mįli og sś žróun mun aukast hratt ķ nįnustu framtķš. Ef viš getum ekki talaš ķslensku viš tölvubśnaš sem viš notum į hverjum degi, hvaša tungumįl munum viš žį nota og hvaša įhrif mun žaš hafa į stöšu ķslenskunnar į nęstu 10-20 įrum?

Vegna žess hversu fįir tala ķslensku munu mįltękniverkfęri ekki verša framleidd fyrir ķslensku nema til komi frumkvęši ašila sem lįta sig mįliš varša og taka į žvķ fjįrhagslega įbyrgš. Ķ tilvikum tungumįla sem fįir tala verša mįltękniverkfęri og lausnir aldrei samkeppnisvara į markaši. Vegna rķkra hagsmuna félagsmanna žį įkvaš Blindrafélagiš aš taka frumkvęši og fjįrmagnaši smķši į nżjum ķslenskum talgervli. Kostnašurinn var 85 milljónir ķslenskra króna. Margir ašilar komu aš verkefninu meš félaginu, ašilar sem lögšu til faglega žekkingu og mikilvęg gögn, svo sem eins og Mįltęknisetur, og ašilar sem lögšu til fjįrmagn, eins og Lions-hreyfingin į Ķslandi og hiš opinbera, svo dęmi séu tekin. Frekari upplżsingar um verkefniš: http://www.blind.is/verkefni/talgervlaverkefnid/


Mikilvęgi sjįlfbęrni og įframhaldandi žróunar
Til aš stušla aš žvķ aš nżi ķslenski talgervillinn verši žróašur įfram, bęši hvaš varšar framburš, hlustunargęši og aš hann geti ķ framtķšinni unniš į žeim tölvubśnaši og stżrikerfum sem eru ķ notkun į hverjum tķma, žį žarf aš tryggja sjįlfbęrni talgervilsverkefnisins. Žaš veršur einungis gert meš žvķ aš greitt verši fyrir notkun į verkfęrum talgervilsins, eins og veflesarans, hrašbankaradda, sķmsvörunarradda og annarra verkfęra sem tilheyra talgervlinum. Hiš opinbera og stofnanir žess, netmišlar, fyrirtęki og félagasamtök munu rįša śrslitum um žaš hvort nżi ķslenski talgervillinn muni geta žjónaš ķslenskunni sem mikilvęgt mįltękniverkfęri į nęstu įrum, eša hvort žessi nżi talgervill muni daga uppi sem śrelt mįltękniverkfęri, eins og geršist meš forvera hans. Tómlęti ķ žessum efnum er ekki valkostur ef ķslenskan į aš lifa af ķ žvķ tęknivędda upplżsingasamfélagi sem hefur hafiš innreiš sķna.

Til baka


Frį strönd til strandar - Fjįröflunarganga ķ barįttunni gegn blindu

Dagana 21. til 30. įgśst var farin 300 km fjįröflunarganga žvert yfir England į 10 dögum. Verkefniš var skipulagt af bresku RP Fighting blindness samtökunum ķ žeim tilgangi aš safna fé til įframhaldandi rannsókna og klķnķskra tilrauna ķ žvķ skini aš finna mešferšir viš ólęknandi arfgengum hrörnunarsjśkdómum ķ sjónhimnu. Arfgengir hrörnunarsjśkdómar ķ sjónhimnu eru algengustu orsakir blindu og alvarlegra sjónskeršinga hjį börnum og ungu fólki. Um er aš ręša sjśkdóma og einkenni eins og RP, LCA, AMD, Usher syndrome, Stargard og fleiri. Frekari upplżsingar um sjśkdómana mį sjį hér. Į Ķslandi eru nokkur hundruš einstaklingar sem eru sjónskerti eša blindir af völdum žessara sjśkdóma. Mikill įrangur hefur nįšst ķ rannsóknum į undanförnum įrum og nś er svo komiš aš žörf er į miklum fjįrmunum til aš hęgt sé aš fara ķ kostnašarsamar klķnķskar tilraunir, sem eru naušsynlegar til aš žróa mešferšir og lękningar. Fjöldi mjög sérhęfšra vķsindamanna vinnur nś, žvert yfir landamęri, aš mörgum fjölžęttum verkefnum ķ žessu skini.

Ég fór ķ žessa göngu įsamt eiginkonu minni Kristķnu Sjöfn Valgeirsdóttur, og safnaši įheitum ķ fjįröflunina. Lįgmarksžįtttökugjald fyrir žįtttakanda og fylgdarmann var 3000 bresk pund, eša um 600.000 IKR. Um 1/3 af žeirri upphęš fór ķ aš greiša kostaš viš gönguna en 2/3 ķ sjóš til styrktar rannsóknum. Söfnunarreikningur vegna verkefnisins er ķ vörslu Blindrafélagsins. Reiknisnśmer: 515-26-440512 - kt. 470169-2149. Hęgt er aš styrkja verkefniš fram aš įramótum, en žį mun söfnunni ljśka. Öllum žeim sem studdu okkur ķ žessari fjįröflun fęrum viš kęrar žakkir fyrir.

Hér fer feršasaga af göngunni sem kallašist Coast-to-Coast Hike to Fight Blindness 2012 (Frį strönd til strandar - Ganga ķ barįttunni gegn blindu)

Hópurinn sem tók žįtt ķ göngunni taldi 17 einstaklinga. Žeir voru: Allan; rśmlega fimmtugur og nįnast blindur af völdum RP, Ankur; um žrķtugt, lęknir hópsins ķ fyrri hluta feršarinnar, fullsjįandi sjįlfbošališi og gekk alla feršina, Alison; lęknir hópsins seinni hluta feršarinnar, fullsjįandi sjįlfbošališi, gekk seinustu fimm daganna, Angela; fullsjįandi sjįlfbošališi, eiginkona Davids sem er framkvęmdastjóri RP Fighting blindness samtakanna ķ Bretlandi, bęši eru žau į fimmtugsaldri og fullsjįandi, Dan; um žrķtugt, sjónskertur af völdum RP, Joe; į fimmtugsaldri, sjónskertur af völdum RP, Julia; į fertugsaldri. Sjónskert af völdum Stargard, Jo; kona į fimmtugsaldri, er meš 5° sjónsviš į öšru auga, blind į hinu, Lauren; dóttir Jo, um tvķtugt, fullsjįandi sjįlfbošališi, Katie; į fertugsaldri nįnast alveg blind af völdum RP, Kristinn; rśmlega fimmtugur, lögblindur af völdum RP, um og undir 10° sjónviš, Kristķn; eiginkona Kristins, fullsjįandi sjįlfbošališi, Linda, į fertugsaldri, nįnast alveg blind af völdum RP, Nicky, į fertugsaldri, sjónskert af völdum RP, Peter; rétt rśmlega fimmtugur, į eiginkonu sem er meš RP, fullsjįandi sjįlfbošališi, Steve; rśmlega fimmtugur og nįnast blindur af völdum RP, gekk einungis fyrstu 4 daganna, Vaughn; um fimmtugt, sjónskertur af völdum Stargard.

Gangan hófst ķ St. Bees ķ Cumbria ķ NV Englandi, žrišjudaginn 21. įgśst og var fyrsti įfanginn  um 25 km ganga til žorpsins Ennerdales. Gangan hófst nišur į strönd meš žvķ aš dżfa tįnum ķ sjóinn og finna steinvölu til aš bera yfir į austur ströndina, žar sem tįnum veršur einnig dżft ķ sjóinn. Žó rigningu hafi veriš spįš fyrsta göngudaginn hélst vešriš aš mestu leiti žurrt. Fyrst voru gengnir nokkrir km noršur meš vestur ströndinni. Žegar viš beygšum sķšan til austurs inn ķ land sįum viš yfir til Skotlands til noršurs. Aš mestu gengum viš į sléttlendi yfir grasi vaxiš land žar sem mikiš var um fjįrbśskap. Göngustķgar voru blautir og oft drullusvaš og mikil bleyta ķ landinu eftir mestu sumar rigningar ķ Englandi ķ yfir 100 įr. Mesta hękkun žennan fyrsta göngdag var uppį rétt rśmlega 300 metra hęš, žašan sem śtsżniš var gott til vesturs, yfir svęšiš sem viš höfšum gengiš, og yfir til Vatnahérašsins, žar sem viš myndum vera nęstu žrjį daga. Lękkunin nišur af hęšinni var nokkuš snörp en hlķšin sem farin var nišur var grasi vaxin og žvķ sęmilega aušfarin. Žegar nišur var komiš vorum viš stödd ķ fallegum, djśpum og frišsęlum dal sem var vel vaxinn trjįm og öšrum gróšri. Til Ennerdale komum viš eftir um 9 klst göngu. Viš gistum į mjög góšu staš, The Sheppards Arms Hotel. Kvöldmaturinn var boršašur į The Fox and Hounds pöbbnum. Allir voru įnęgšir og ferskir eftir fyrsta göngudaginn sem gekk samkvęmt įętlun.

Į degi nśmer tvö, žrjś og fjögur gengum viš ķ Vatnahérašinu ķ gullfallegum djśpum dõlum, į hįum hęšum og allt upp undir 1000 m hįum fjöllum. Inn į milli voru svo sjarmerandi ensk smįžorp. Žaš rigndi eitthvaš alla daganna, gekk į meš skśrum , žurki og śrhelli. Žetta voru erfišir dagar, mikiš klõngur, bleyta, hękkun upp ķ 600 metra fyrstu tvo daganna og svo oft brött og grżtt nišurganga. Žetta er mikiš fjalllendra landslag og erfišara yfirferšar en viš įttum von į og aš sama skapi mikiš fallegra. Landiš var allt gegnsósa og aš ganga yfir žaš var eins og aš ganga į rennblautum svampi.

Į degi fjögur gengum į hęsta fjalliš ķ göngunni, 780 m. Fęršin vķša erfiš og įfram mikiš klungur. Žegar upp į topp var komiš bušum viš göngufélögum okkar ķslenskan snaps til aš fagna žvķ aš hęsta punkti feršarinnar hafši veriš nįš og męltist žaš vel fyrir. Hluti nišurferšarinnar var mjög brött og grżtt og landslagiš mjög fallegt. Viš gengum ķ fallegum dal sem aš var meš stóru vatni. Žetta vatn hafši veriš stękkaš og dżpkaš, til aš auka ferskvatnsbirgšir svęšisins til aš męta žörf stórra borga eins og Manchester og Liverpool ķ NV Englandi. Viš žessa stękkun fór eitt žorp į kaf ķ vatniš. Žegar lķtiš er ķ vatninu mį sjį į žök žorpsins. Ganga dagsins varš 13 klst og seinasti spölurinn ķ myrkri, sem betur fer ķ aušgengnu landslagi. Sem žżddi aš žeir sem eru sjónskertir ķ hópnum uršu blindir. Allt bjargašist žetta aš lokum og vel var tekiš į móti okkur į Grayhound hótelinu ķ Shap žegar viš komum žangaš õll kśguppgefin. Nęsta dag sögšum viš skiliš viš Vatnahérašiš og žį tóku viš lengri dagleišir ķ aušgengnara landslagi.

Einhverjir kunna aš velta žvķ fyrir sér hvernig blindir og sjónskertir fara aš žvķ aš ganga ķ svona erfišu fęri og hvort žeir nįi aš njóta žess sem svona gögnuferšir bjóša uppį, svo sem eins og śtsżnis. Žeir sem eru svo gott sem alveg blindir eru yfirleitt meš leišsögumann fyrir framan sig og žį er leišsögumašurinn gjarnan meš skęrlita hlķf yfir bakpokanum sķnum, sem aušvelda žeim sem hafa einhverja smį skynjun aš halda stefnu. Leišsögumašurinn gefur svo leišbeiningar um göngufęriš, standa steinar upp śr sem žarf aš vara sig į, er stķgurinn greišfęr og žvķ hrašgenginn osfrv. Žegar komiš er aš lękjum eša öšrum ófęrum, svo sem eins og grżttri gönguleiš žarf aš gefa ķtarlegri leišbeiningar, svo sem eins og: stór steinn fyrir framan, stķgšu yfir hann meš hęgri fęti, stķgšu uppį, faršu vinstra meginn eša faršu hęgra meginn. Leišbeiningarnar žurfa aš vera nįkvęmar og hugtök eins og; hérna, žarna og hingaš koma oftast aš litlu gagni. Mikilvęgt er aš vera meš tvo göngstafi til aš bęši finna hindranirnar og ašstoša sig viš aš halda jafnvęgi, žvķ oft er stigiš nišur į ójöfnu sem mašur sér ekki, til aš fara yfir lęki og eins til aš stašsetja sig į stķgnum, sem stundum geta veriš ķ bröttum hlķšum. Sjįlfum finnst mér best aš hafa leišsögn fyrir aftan mig ķ flestum tilvikum og hafa 4 - 5 metra bil i nęsta göngumann fyrri framan mig. Žį nę ég aš nżta best žį sjón sem ég hef og leišsögnin fyrir aftan nżtist mér til aš vera į réttum staš į stķgnum og halda stefnu. Ef hinsvegar er mikiš um krókaleišir og beygjur og hindranir žį nżtist mér betur aš hafa leišsögnina fyrir framan mig. Į góšum greišfęrum stķgum er ég hisvegar vel sjįlfbjarga. Til aš njóta śtsżnis žį žarf mašur svo yfirleitt aš stoppa, žaš er oftast erfitt aš žurfa einbeita sér aš žvķ aš ganga og skoša śtsżniš ķ leišinni, slķkt eykur all verulega į slysahęttu. Śtsżninu er svo garnan lżst fyrir žeim sem allra minnst sjį. Ķ žeim tilvikum žar sem sjónsviš er t.d. bara 5°-10° žį er hęgt aš njóta śtsżnisins ķ fjarska, ef mišjusjónin er ennžį sęmilega skörp, sem oft er hjį žeim sem hafa RP. Žaš krefst mikillar athygli og einbeitingar fyrir žį sem eru meš litla sjón aš ganga ķ erfišu landslagi, enginn vill aušvitaš detta og lįta bera sig į įfangastaš og žvķ žarf aš halda fullri einbeitingu. Erfišast er aš fara nišur brattar og grżttar hlķšar og žį sér mašur gjarnan muninn į fullsjįndi göngumönnum og sjónskertum, žegar fullsjįandi göngumenn renna nišur grżttar hlķšar įreynslulaust, gjarnan įn gögnustafa og į margfalt meiri hraša en viš rįšum yfir. 

Į fimmta degi gengum viš allan daginn ķ mķgandi rigningu. Um mišjan dag komum viš aš fjallakofa sem gerši okkur kleyft aš komast undir žak til aš borša nestiš okkar. Viš komum sķšan holdvot undir kvöld ķ žorpiš Kirby Stephen. Skórnir mķnir voru ennžį žurrir og ég žvķ ekki aš blotna ķ fęturnar, sem getur veriš mjög alvarlegt vegna žess hvaš žaš eykur mikiš hęttuna į blöšrum og sįrum į fótum, sem nokkrir voru žegar farnir aš glķma viš.

Į sjötta degi var mestmegnis žurrt, rigndi žó ķ um 3 klst. Vegna mikilla rigninga hér ķ sumar žį er stęrsti hlutinn af žvķ landi sem viš erum aš ganga yfir mjõg vatnssósa og į löngum kõflum hreinasta drullusvaš. En ennžį erum viš aš ganga ķ fallegu landslagi, nś ķ Yorkshire dales žjóšgaršinum. Lęknirinn sem er meš ķ feršinni er stöšugt aš fį meira aš gera viš aš huga aš fótum og öšrum lķkamspörtum sem eru farnir aš finna fyrir įlaginu. Žaš eru svo Bed & Brekfast staširnir sem hżsa okkur į nęturnar og pöbbarnir žar sem viš boršum į kvöldin og fólkiš sem vinnur į žessum stöšum sem gera žessa 10 daga žolraun bęrilega. Allir hlakka til aš komast į nżjan įfangastaš aš kvõldi dags ķ litlu ensku sveitažorpi og hlaša batterķin fyrir nęsta dag. Gistižorpiš okkar žessa nótt var Reeth.

Į degi sjö komum viš til Richmont, sem er fręgur fyrir kastala sem var byggšur į elleftu öld og markašinn sem hefur veriš ķ bęnum ķ hundruš įra. Kastalinn stóš į brattri hęš og žaš var aušséš aš žessi kastali hhafši ekki veriš aušunnin, nema meš umsįtri. Lķtill tķmi til aš stoppa og skoša. Gengum mestmegnis ķ rigningu, fyrst ķ gegnum ęvintżralega skóga, svona skóga eins og mašur hefši getaš ķmyndaš sér aš Hrói Höttur hefši haldiš til ķ. Einnig gengum viš yfir engi og tśn og aš lokum į malbikušum sveitavegi. Žó žessi dagleiš hafi veriš į jafnsléttu, mišaš viš žaš sem į undan var gengiš, žį voru seinustu kķlómetrarnir farnir aš verša žungir og sįrir fyrir mikiš gengna fętur. įlagiš af malbikinu fór ekki vel meš skrokkinn. Enn žį var gripiš til verkjalyfja og ašstošar lęknisins ķ hópnum. Gistingin žessa nótt var ķ litlu žorpi sem heitir Danby Wiske.

Dagur įtta var um margt besti dagur göngunnar. Viš fengum mjög gott veršur. Nś vorum viš komin inn į Yorkshire heišarnar žašan sem var mjög vķšsżnt yfir blómlegar enskr sveitir, enda hęšar sem viš fórum um margar yfir 400 m hįar. Žennan dag sįum viš ķ fyrsta sinn til austur strandarinnar . Yorkshire heišarnar eru gróšri vaxnar, mikiš er um fjólublįa jurt sem heitir Heather, eins er mikiš um rjśpu į heišunum. Göngustķgar voru aušgengnir, svona göngustķgar eins og viš vorum bśin aš reikna meš aš viš myndum vera ganga į alla leišina. Enn logniš og sólin fęrši einnig meš sér aš mżvargur į heišinni fór į stjį. Žegar viš stoppušum til aš borša nestiš okkar į trébrś į heišunum žį brį svo viš aš viš uršum fyrir įrįs mżvargs og voru mörg okkar illa bitin. Ég lenti lķklega einna verst ķ žvķ og fékk yfir 100 bit į mig. Žegar viš komum nešan aš heišunum žį bišu bķlar sem fóru meš okkur ķ ašstöšu ķžróttadeildar Hįskólans ķ Middlesbourgh, žar sem öllum göngugörpunum var bošiš ķ nudd hjį nemendum ķ sjśkražjįlfun viš Hįskólann. Vegna žess hversu seint viš vorum į feršinni voru pantašar Dominos pizzur į lišiš. Viš vorum svo komin į gistiheimiliš ķ Great Broughton upp śr kl. 10 um kvöldiš.

Nęst sķšasti göngudagurinn, eša dagur nśmer nķu, rann upp meš mķgandi rigningu. Enn var gengiš į Yorkshire heišunum og nś var ekki neinn mżvarg aš óttast. Göngustķgar voru aušgengnir. Um mišjan dag komum viš aš pöbb sem var upp į mišri heiši, žar sem viš fengum inni til aš borša nestiš okkar. Skyggni var ekki gott vegna žess hversu lįgskżjaš var. Notkun verkjalyfja var farinn aš aukast og margir farnir aš finna vel fyrir göngunni žennan nęst sķšasta dag. Gistingin okkar var ķ žorpi sem heitir Glaisdale og eins og alla feršina var allur višgjörningur eins og best var į kosiš.


Seinasti dagurinn rann svo upp. Ekki var hann bjartur og fagur, heldur hellirigndi, gott ef ekki meir en daginn į undan sem hafši veriš ein mesta rigningin sem viš fengum. Hluti leišarinnar lį ķ gegnum skóglendi og žaš varši okkur nokkuš gegn mestu bleytunni. Žaš góša var hinsvegar aš žaš spįši žurru žegar liši į daginn, sem gekk eftir. Fyrst lį leišin upp įmóti, eins og nįnast alla göngudagana og gengum viš į sęmilegum stķgum. Nokkuš var um aš viš gengum į malbiki og žaš var erfitt, viš komumst reyndar hratt yfir en žaš fór illa meš žreytta og sįra fętur. Rétt um hįdegi var ég ķ vištali ķ beinni śtsendingu ķ žęttinum Samfélagiš ķ nęrmynd, sem gekk vel og voru feršafélagarnir mjög hrifnir af žvķ aš Rķkisśtvarpiš į Ķslandi sżndi žessu verkefni svona mikinn įhuga. Hér mį hlusta į vištališ. Viš komum svo nišur aš strönd einum fimm km noršan viš Robin“s Hood bay, fallegs fiskimannažorps į austurströndinni og vinsęls įfangastašar feršamanna. Viš komum į įfangastaš um kl sex, eins og įętlanir geršu rįš fyrir. Žį var fariš nišur ķ fjöru, tįnum dżft ķ fjöruborš Noršursjįvarins og įfanganum fagnaš. Steinvölunni sem tekin var meš frį vestur ströndinni hent ķ fjöruboršiš, stillt upp ķ myndatöku og svo var skįlaš ķ ķslenskum snaps sem viš tókum meš frį Ķslandi og freyšivķni į flottast hóteli bęjarins, žar sem kvöldveršur var svo snęddur sķšar um kvöldiš.

Allir voru sammįla um aš žessi ganga hafi veriš mesta 10 daga žolraun sem žeir höfšu tekiš žįtt ķ. En félagsskapurinn var frįbęr og mikil gleši og einurš ķ hópnum aš klįra verkefniš. Dagleiširnar voru frį 23 km til tępra 40 km. Landslagiš var mun fjalllendra og hęšaóttar en viš įttum von į og mikil bleyta og drulla gerši gönguna erfišari en ella. Nokkuš margir gengu į verkjatöfum seinustu dagana, sökum sįra vegna blašra, verkja ķ lišum og beinum og annarra įlagseinkenna. Enn öll komumst viš į leišarenda og takmarkinu var nįš, aš ganga 300 km žvert yfir England į 10 dögum, ferš sem vanalega er farin į 12 – 14 dögum.

Enn žaš sem stendur uppśr er sį frįbęri andi sem var ķ hópnum og sį vinskapur sem myndašist į žessum tķu dögum.

Hér mį skoša myndir frį feršinni teknar af Joe, hiršljósmyndara hópsins.


Öryggi og Traust - Nż Noršfjaršargöng

Žaš er kunnara en frį žurfi aš segja aš viš lifum į tķmum ósęttis ķ samfélaginu og flest öllum viršist eins og aš hagsmunum žeirra sé vegiš.  Stjórnvöld (stjórn, stjórnarandstaša og stofnanir)  njóta minna trausts en įšur hefur męlst og eru żmist įsökuš um aš hygla tilteknum hagsmunaašilum eša aš ganga svo hart fram gegn žeim aš ekki verši undir žvķ risiš. Stjórnvöldum til varnar žį hafa žau veriš aš glķma viš verkefni sem eru stęrri og vandameiri en nokkurn tķman fyrr ķ lżšveldissögunni. Ķ žeirri glķmu hefur veriš deilt um forgangsröšun verkefna, eins og ešlilegt er, hvaša leišir skuli fara aš settum markišum og hvar almennir hagsmunir og sérhagsmunir liggja.

Ég trśi žvķ aš stjórnmįlamenn hafi einlęgan vilja til aš vinna vel, ég trśi žvķ reyndar aš  žaš sé eitthvaš sem viš öll viljum gera. Viš höfum hinsvegar mismunandi skošanir į žvķ hvaš er mikilvęgast og hvaša leišir skuli velja til aš nį tilteknum markmišum, markmišum sem viš eru reyndar oft sammįla um.

Įgreiningur um leišir og forgangsröšun verkefna er ešlilegur upp aš vissu marki. Žaš eru hinsvegar įkvešin verkefni sem er samfélagsleg samstaša um aš skuli njóta forgangs umfram öll önnur. Svo sem eins og heilsugęsla, menntun og öryggismįl.

Barįttan um aš rįšist verši tafarlaust ķ gerš nżrra Noršfjaršarganga er barįtta Austfiršinga fyrir aš žessi samfélagslegu verkefni verši įfram ķ forgangi og aš višurkennt verši aš hér er um meira aš tefla en hefšbundiš samgönguverkefni sem stytta į leišir ķ hagkvęmnistilgangi eša auka ašgengi feršamanna svo dęmi séu tekin.

Fyrir utan óefnd loforš stjórnvalda um samgöngubętur ķ tengslum viš sameiningu sveitarfélaga og atvinnuuppbyggingu ķ Fjaršarbyggš, žį snśast nż Noršfjaršargögn  um öryggi.  Öryggi getur eingöngu veriš til stašar ef žeir sem ķ hlut eiga finnst  aš žeir séu öryggir. Žaš dugar ekki aš Vegageršin segi aš gömlu Noršfjaršargöngin séu örugg, ef žeim sem žau nota finnst žau og vegakerfiš sem žeim tilheyrir vera óörugg. Tilfinningin ein aš bśa ķ stöšugum ótta um aš alvarleg slys kunni aš vera handan viš horniš er algerlega óįsęttanleg og mjög brżnt aš stjórnvöld višurkenni žaš og bregšist viš. Fyrir žį einstaklinga og fjölskyldur žeirra sem fara žessa leiš fram og til baka, alla virka daga, er žetta eins og aš fara til sjós į litlum bįt ķ vķšsjįrveršum vešrum į degi hverjum. Innst inni nagandi ótti um hvort aš allir komi nś ekki örugglega heilir heim aš loknum vinnudegi. Tķmar og tilfinningar sem eiga aš vera aš baki. Sjį hér.

Margar greinar hafa veriš skrifašar til aš varpa ljósi hversu brżnt žaš er aš įn tafar verši rįšist ķ gerš nżrra Noršfjaršaganga. Ég leyfi mér hér aš taka bróšurpartinn śr grein Björns Magnśssonar lęknis viš Fjóršungssjśkrahśsiš į Neskaupstaš. Greinin birtist ķ Morgunblašinu ķ vikunni og er mjög upplżsandi:

„Opnun žessara fyrstu jaršganga į Austurlandi žótti žvķ undur og stórmerki enda mikil samgöngubót. Ekki skyggši į glešina žótt göngin vęru sprengd og grafin ķ gegnum fjallaskarš ķ rśmlega 600 m hęš og engin fįrašist yfir žvķ aš ķ žeim vęri blindhęš og aš žau vęru bęši žröng og dimm. Ašalatrišiš var aš žarna var hęgt aš hossast ķ gegn til aš sżna sig og sjį ašra. Meš vaxandi umferš og žungaflutningum į sķšustu įrum hafa žó įgallar ganganna komiš ę betur ķ ljós. Tugžśsundir tonna af fiskafuršum eru nś fluttar įrlega um göngin meš flutningabķlum og tengivögnum sem stundum komast ekki ķ gegn nema meš žvķ aš hleypt sé śr dekkjum af bķlstjórum sem gjöržekkja ašstęšur. Fjögur- til fimmhundruš bifreišum er ekiš daglega um Oddsskaršiš og um žaš bil 35.000 faržegar Austfjaršaleišar fara nś įrlega um göngin og žį snarbröttu fjallvegi sem aš žeim liggja og tilheyra hęttulegasta vegarkafla landsins mišaš viš ekna kķlómetra. Sitthvoru megin skaršsins eru svo Įlveriš į Reyšarfirši og Sķldarvinnslan ķ Neskaupstaš, tvö af öflugustu fyrirtękjum landsins. Žį stįtar Neskaupstašur af Verkmenntaskóla Austurlands sem og Fjóršungssjśkrahśsinu (FSN) sem nś er skilgreint sem umdęmissjśkrahśs Austurlands. Į FSN er mišstöš brįšalękninga og sérfręšižjónustu innan fjóršungsins og žar er eina skuršstofa og fęšingardeild Austurlands auk öflugra stošdeilda svo sem rannsóknarstofu auk myndgreininga- og endurhęfingardeildar sem žjóna Austfiršingum öllum. Óneitanlega er žó ašgengiš aš okkar sérhęfšu heilbrigšisžjónustu į FSN mun erfišara en vķša annars stašar į landinu svo ekki sé nś minnst į höfušborgarsvęšiš. Skert ašgengi įsamt nišurskurši undangenginna įra višhalda žvķ žeim ójöfnuši ķ heilbrigšiskerfinu hér eystra sem žegar er landlęgur vķša hérlendis.

Vegna mikilvęgis og landfręšilegrar legu hefur velferšarrįšuneytiš sżnt starfsemi umdęmissjśkrahśsanna vaxandi stušning aš undanförnu og ekki er annaš aš heyra en aš stjórn Heilbrigšisstofnunar Austurlands (HSA) styšji heilshugar viš bakiš į įframhaldandi brįšažjónustu į FSN.

Sökum erfišs ašgengis og frįflęšis vegna Oddsskaršsganganna er ef til vill ekki aš undra žótt hvarfli aš misvitrum rįšgjöfum aš flytja brįšažjónustuna frį Noršfirši. Žeir męttu žó gjarnan hafa ķ huga aš mun fljótlegra og aušveldara er aš rśsta góšri žjónustu en aš byggja upp nżja fyrir svo utan mikinn tilkostnaš. Mun skynsamlegra er žvķ aš bęta ašgengi aš heilbrigšisžjónustunni į Austurlandi meš śrbótum ķ vegamįlum žar sem nż Noršfjaršargöng hljóta aš vera brżnasta framkvęmdin. Fyrir atvinnuvegina, skóla og heilbrigšisžjónustu svo ekki sé nś minnst į öryggi vegfarenda er brįšnaušsynlegt aš hefjast handa viš gangageršina į nęsta įri og ljśka henni svo į žremur įrum. Óvišunandi er meš öllu aš Austfiršingar sęti žvķ aš bķša žessarar sjįlfsögšu samgöngubótar til įrsins 2018 eins og nś er įformaš.
“

Austfiršingum og örugglega flestum sem žekkja til ašstęšna fyrir austan er žaš įbyggilega hulin rįšgįta af hverju rįšamenn skuli ekki vera bśnir aš gera sér grein fyrir hversu brżn framkvęmd gerš nżrra Noršfjaršarganga er. Sjįlfsagt er žaš vegna žess aš žeir hafa aldrei žurft aš bśa viš žęr ašstęšur sem hęttulegasti fjallvegur landsins skapar, en žaš er žeim ekki nein afsökun. Žeir hafa nęg gögn sem benda į aš gerš nżrra Noršfjaršargangna er eitt mikilvęgasta verkefni stjórnvalda. Hér duga ekki orš eša loforš, af žeim er nś žegar komiš nóg. Fara veršur frį oršum til athafna. Athafnir eru eini gildi gjaldmišilinn ķ žessu mįli.

Meš nżjum Noršfjaršargöngum er mešal annars brugšist viš brothęttu ašgengi aš brįšaheilbrigšisžjónustu og fęšingaržjónustu auk žess sem hęttulegasti vegakafli landsins hverfur. Žetta eru verkefni sem snśa fyrst og sķšast aš öryggi. Žaš er undir engum bringustęšum verjandi aš rįšast ekki ķ gerš Noršfjaršarganga strax į nęsta įri. Aš ętla aš fara t.d. ķ Vašlaheišargöng meš rķkisįbyrgš, veggjöld eša engin veggjöld, en ekki ķ Noršfjaršargöng, er yfirlżsing um aš ašrir hlutir en öryggi og velferš borgarann rįši oršiš meiru ķ forgangsröšun verkefna hjį rķkinu. Žaš myndi mér finnast sorglegt aš verša vitni aš. Žegar žannig er haldiš į mįlum, til višbótar viš snišgengin fyrirheit, žį er ekki furša aš hratt gangi į okkar mikilvęgustu samfélagslegu aušlind – traustiš.

 

 


Opiš bréf til ķslenskra augnlękna - Mikilvęgi snemmtękra greininga į arfgengum augnsjśkdómum eykst

Flestir žeirra sem verša blindir eša alvarlega sjónskertir į unga aldri eša snemma į fulloršinsįrum verša žaš sökum arfgengra hrörnunarsjśkdóma ķ sjónhimnunni (RP og tengdir sjśkdómar). Engar mešferšir eru til viš žessum augnsjśkdómum ķ dag og žvķ er žaš hlutskipti žeirra sem eru meš žessa sjśkdóma aš tapa sķfellt meiri sjón meš įrunum og getur sjónmissirinn endaš ķ alblindu. Mjög misjafnt er hversu hratt žessir sjónhimnusjśkdómar žróast, allt frį įrum yfir ķ įratugi, og žvķ er žaš mjög einstaklingsbundiš hvenęr og hverjir verša blindir, sumir į unglingsįrum og ašrir seinna į fulloršinsįrum. Algengt er aš snemma ķ hrörnunarferlinu séu žessi sjśkdómar ekki vel greinanlegir nema sérstaklega sé skimaš eftir žeim. Žannig getur einstaklingur meš tiltekna birtingarmynd af slķkum sjśkdómi, sem gęti lżst sér ķ einungis 1/10 af fullu sjónsviši, nįttblindu en skarpri og mjög žröngri mišjusjón, stašist almennt sjónskerpupróf (lesa į stafaspjaldiš) sem oft eru lögš fyrir einstaklinga vegna endurnżjunar į ökuskķrteini. Viškomandi einstaklingur er hins vegar lögblindur.

Veršmęti sjónar
Dęmi er um žaš, bęši hérlendis og erlendis, aš einstaklingar sem eru meš žessa arfgengu hrörnunarsjśkdóma ķ sjónhimnu hafa żmist veriš aš fį enga greiningu, ranga greiningu eša greiningu sem kemur mjög seint ķ sjśkdómsferlinu, jafnvel žegar fólk er oršiš lögblint.

Blindrafélagiš hefur ķ tvķgang lįtiš Capacent Gallup gera fyrir sig skošanakannanir mešal almennings, 2009 og 2011, žar sem spurt er: Hvaš af  tilteknum heilsufarįföllum fólk telji aš myndi hafa neikvęšustu įhrif į lķfsgęši sķn. Ašeins lömun skoraši hęrra ķ svörun heldur en sjónmissir. Žar fyrir nešan voru įföll eins og hjartaįfall, heilablóšfall, krabbamein og önnur įföll sem aušveldlega geta dregiš fólk til dauša. Śr žessu mį lesa įkvešiš veršmętamat og um leiš žį miklu angist sem fólk stendur frammi fyrir gagnvart žvķ aš missa sjónina. Žessar nišurstöšur gera rétta og snemmtęka greiningu augnlękna į augnsjśkdómum, hvort sem til eru viš žeim mešferšir eša ekki, mjög mikilvęga fyrir sįlarheill žeirra sjśklinga sem ķ hlut eiga og möguleika žeirra į aš njóta višeigandi ašstošar og žjónustu. Til dęmis meš žvķ aš vķsa žeim til Žjónustu og žekkingarmišstöšvar fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga.

Žekkingu fleygir fram
Nś er žaš svo aš hrörnunarsjśkdómar ķ sjónhimnu eru fįséšir sjśkdómar. Tališ er aš nżgengi žeirra sé į bilinu 1/3000 – 1/3500. Žaš er žvķ ljóst aš žessir sjśkdómar eru ekki oft aš koma fyrir augu augnlękna.

Į undaförnum įrum hefur žekkingu į ešli žessara sjśkdóma fleygt fram og nś er svo komiš aš fjölmargar klķnķskar sjśklingatilraunir eru viš žaš aš fara ķ gang,   žegar hafnar eša jafnvel komnar vel į veg. Um er aš ręša tilraunir meš genamešferšir, stofnfrumumešferšir, tilraunir meš rafeindasjón og lyfja- og taugafrumumešferšir, svo eitthvaš sé nefnt. Žegar fyrstu mešferširnar koma į almennan markaš, sem gęti veriš innan 5 įra, aš mati žeirra sem eru bjartsżnir, munu žeir sjśklingar standa best aš vķgi sem hafa rétta og nįkvęma greiningu. Żmislegt bendir einnig til žess aš mešal fyrstu og ašgengilegustu mešferšanna verši fyrirbyggjandi mešferšir sem muni stöšva eša hęgja allverulega į hrörnunarferlinu. Verši žaš raunin eykst mikilvęgi snemmtękrar og réttra greininga ennžį meira.

Aukin įrvekni
Um allan hinn vestręna heim kalla samtök žeirra sem eru meš žessa augnsjśkdóma nś eftir aukinni įrvekni augnlękna viš skimun og greiningu žessara arfgengu hrörnunarsjśkdóma ķ sjónhimnu. Meš réttri og snemmtękri greiningu aukast möguleikar sjśklinga į žvķ aš geta notiš réttrar mešferša žegar žęr vonandi fara aš lķta dagsins ljós į nęstu 5 – 10 įrum.    

Žar sem engin von var gefin fyrir 15 – 20 įrum er nśna von.

Kristinn Halldór Einarsson
Formašur Blindrafélagsins,
samtaka blindra og sjónskertra į Ķslandi


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband