Bloggfęrslur mįnašarins, september 2012

Frį strönd til strandar - Fjįröflunarganga ķ barįttunni gegn blindu

Dagana 21. til 30. įgśst var farin 300 km fjįröflunarganga žvert yfir England į 10 dögum. Verkefniš var skipulagt af bresku RP Fighting blindness samtökunum ķ žeim tilgangi aš safna fé til įframhaldandi rannsókna og klķnķskra tilrauna ķ žvķ skini aš finna mešferšir viš ólęknandi arfgengum hrörnunarsjśkdómum ķ sjónhimnu. Arfgengir hrörnunarsjśkdómar ķ sjónhimnu eru algengustu orsakir blindu og alvarlegra sjónskeršinga hjį börnum og ungu fólki. Um er aš ręša sjśkdóma og einkenni eins og RP, LCA, AMD, Usher syndrome, Stargard og fleiri. Frekari upplżsingar um sjśkdómana mį sjį hér. Į Ķslandi eru nokkur hundruš einstaklingar sem eru sjónskerti eša blindir af völdum žessara sjśkdóma. Mikill įrangur hefur nįšst ķ rannsóknum į undanförnum įrum og nś er svo komiš aš žörf er į miklum fjįrmunum til aš hęgt sé aš fara ķ kostnašarsamar klķnķskar tilraunir, sem eru naušsynlegar til aš žróa mešferšir og lękningar. Fjöldi mjög sérhęfšra vķsindamanna vinnur nś, žvert yfir landamęri, aš mörgum fjölžęttum verkefnum ķ žessu skini.

Ég fór ķ žessa göngu įsamt eiginkonu minni Kristķnu Sjöfn Valgeirsdóttur, og safnaši įheitum ķ fjįröflunina. Lįgmarksžįtttökugjald fyrir žįtttakanda og fylgdarmann var 3000 bresk pund, eša um 600.000 IKR. Um 1/3 af žeirri upphęš fór ķ aš greiša kostaš viš gönguna en 2/3 ķ sjóš til styrktar rannsóknum. Söfnunarreikningur vegna verkefnisins er ķ vörslu Blindrafélagsins. Reiknisnśmer: 515-26-440512 - kt. 470169-2149. Hęgt er aš styrkja verkefniš fram aš įramótum, en žį mun söfnunni ljśka. Öllum žeim sem studdu okkur ķ žessari fjįröflun fęrum viš kęrar žakkir fyrir.

Hér fer feršasaga af göngunni sem kallašist Coast-to-Coast Hike to Fight Blindness 2012 (Frį strönd til strandar - Ganga ķ barįttunni gegn blindu)

Hópurinn sem tók žįtt ķ göngunni taldi 17 einstaklinga. Žeir voru: Allan; rśmlega fimmtugur og nįnast blindur af völdum RP, Ankur; um žrķtugt, lęknir hópsins ķ fyrri hluta feršarinnar, fullsjįandi sjįlfbošališi og gekk alla feršina, Alison; lęknir hópsins seinni hluta feršarinnar, fullsjįandi sjįlfbošališi, gekk seinustu fimm daganna, Angela; fullsjįandi sjįlfbošališi, eiginkona Davids sem er framkvęmdastjóri RP Fighting blindness samtakanna ķ Bretlandi, bęši eru žau į fimmtugsaldri og fullsjįandi, Dan; um žrķtugt, sjónskertur af völdum RP, Joe; į fimmtugsaldri, sjónskertur af völdum RP, Julia; į fertugsaldri. Sjónskert af völdum Stargard, Jo; kona į fimmtugsaldri, er meš 5° sjónsviš į öšru auga, blind į hinu, Lauren; dóttir Jo, um tvķtugt, fullsjįandi sjįlfbošališi, Katie; į fertugsaldri nįnast alveg blind af völdum RP, Kristinn; rśmlega fimmtugur, lögblindur af völdum RP, um og undir 10° sjónviš, Kristķn; eiginkona Kristins, fullsjįandi sjįlfbošališi, Linda, į fertugsaldri, nįnast alveg blind af völdum RP, Nicky, į fertugsaldri, sjónskert af völdum RP, Peter; rétt rśmlega fimmtugur, į eiginkonu sem er meš RP, fullsjįandi sjįlfbošališi, Steve; rśmlega fimmtugur og nįnast blindur af völdum RP, gekk einungis fyrstu 4 daganna, Vaughn; um fimmtugt, sjónskertur af völdum Stargard.

Gangan hófst ķ St. Bees ķ Cumbria ķ NV Englandi, žrišjudaginn 21. įgśst og var fyrsti įfanginn  um 25 km ganga til žorpsins Ennerdales. Gangan hófst nišur į strönd meš žvķ aš dżfa tįnum ķ sjóinn og finna steinvölu til aš bera yfir į austur ströndina, žar sem tįnum veršur einnig dżft ķ sjóinn. Žó rigningu hafi veriš spįš fyrsta göngudaginn hélst vešriš aš mestu leiti žurrt. Fyrst voru gengnir nokkrir km noršur meš vestur ströndinni. Žegar viš beygšum sķšan til austurs inn ķ land sįum viš yfir til Skotlands til noršurs. Aš mestu gengum viš į sléttlendi yfir grasi vaxiš land žar sem mikiš var um fjįrbśskap. Göngustķgar voru blautir og oft drullusvaš og mikil bleyta ķ landinu eftir mestu sumar rigningar ķ Englandi ķ yfir 100 įr. Mesta hękkun žennan fyrsta göngdag var uppį rétt rśmlega 300 metra hęš, žašan sem śtsżniš var gott til vesturs, yfir svęšiš sem viš höfšum gengiš, og yfir til Vatnahérašsins, žar sem viš myndum vera nęstu žrjį daga. Lękkunin nišur af hęšinni var nokkuš snörp en hlķšin sem farin var nišur var grasi vaxin og žvķ sęmilega aušfarin. Žegar nišur var komiš vorum viš stödd ķ fallegum, djśpum og frišsęlum dal sem var vel vaxinn trjįm og öšrum gróšri. Til Ennerdale komum viš eftir um 9 klst göngu. Viš gistum į mjög góšu staš, The Sheppards Arms Hotel. Kvöldmaturinn var boršašur į The Fox and Hounds pöbbnum. Allir voru įnęgšir og ferskir eftir fyrsta göngudaginn sem gekk samkvęmt įętlun.

Į degi nśmer tvö, žrjś og fjögur gengum viš ķ Vatnahérašinu ķ gullfallegum djśpum dõlum, į hįum hęšum og allt upp undir 1000 m hįum fjöllum. Inn į milli voru svo sjarmerandi ensk smįžorp. Žaš rigndi eitthvaš alla daganna, gekk į meš skśrum , žurki og śrhelli. Žetta voru erfišir dagar, mikiš klõngur, bleyta, hękkun upp ķ 600 metra fyrstu tvo daganna og svo oft brött og grżtt nišurganga. Žetta er mikiš fjalllendra landslag og erfišara yfirferšar en viš įttum von į og aš sama skapi mikiš fallegra. Landiš var allt gegnsósa og aš ganga yfir žaš var eins og aš ganga į rennblautum svampi.

Į degi fjögur gengum į hęsta fjalliš ķ göngunni, 780 m. Fęršin vķša erfiš og įfram mikiš klungur. Žegar upp į topp var komiš bušum viš göngufélögum okkar ķslenskan snaps til aš fagna žvķ aš hęsta punkti feršarinnar hafši veriš nįš og męltist žaš vel fyrir. Hluti nišurferšarinnar var mjög brött og grżtt og landslagiš mjög fallegt. Viš gengum ķ fallegum dal sem aš var meš stóru vatni. Žetta vatn hafši veriš stękkaš og dżpkaš, til aš auka ferskvatnsbirgšir svęšisins til aš męta žörf stórra borga eins og Manchester og Liverpool ķ NV Englandi. Viš žessa stękkun fór eitt žorp į kaf ķ vatniš. Žegar lķtiš er ķ vatninu mį sjį į žök žorpsins. Ganga dagsins varš 13 klst og seinasti spölurinn ķ myrkri, sem betur fer ķ aušgengnu landslagi. Sem žżddi aš žeir sem eru sjónskertir ķ hópnum uršu blindir. Allt bjargašist žetta aš lokum og vel var tekiš į móti okkur į Grayhound hótelinu ķ Shap žegar viš komum žangaš õll kśguppgefin. Nęsta dag sögšum viš skiliš viš Vatnahérašiš og žį tóku viš lengri dagleišir ķ aušgengnara landslagi.

Einhverjir kunna aš velta žvķ fyrir sér hvernig blindir og sjónskertir fara aš žvķ aš ganga ķ svona erfišu fęri og hvort žeir nįi aš njóta žess sem svona gögnuferšir bjóša uppį, svo sem eins og śtsżnis. Žeir sem eru svo gott sem alveg blindir eru yfirleitt meš leišsögumann fyrir framan sig og žį er leišsögumašurinn gjarnan meš skęrlita hlķf yfir bakpokanum sķnum, sem aušvelda žeim sem hafa einhverja smį skynjun aš halda stefnu. Leišsögumašurinn gefur svo leišbeiningar um göngufęriš, standa steinar upp śr sem žarf aš vara sig į, er stķgurinn greišfęr og žvķ hrašgenginn osfrv. Žegar komiš er aš lękjum eša öšrum ófęrum, svo sem eins og grżttri gönguleiš žarf aš gefa ķtarlegri leišbeiningar, svo sem eins og: stór steinn fyrir framan, stķgšu yfir hann meš hęgri fęti, stķgšu uppį, faršu vinstra meginn eša faršu hęgra meginn. Leišbeiningarnar žurfa aš vera nįkvęmar og hugtök eins og; hérna, žarna og hingaš koma oftast aš litlu gagni. Mikilvęgt er aš vera meš tvo göngstafi til aš bęši finna hindranirnar og ašstoša sig viš aš halda jafnvęgi, žvķ oft er stigiš nišur į ójöfnu sem mašur sér ekki, til aš fara yfir lęki og eins til aš stašsetja sig į stķgnum, sem stundum geta veriš ķ bröttum hlķšum. Sjįlfum finnst mér best aš hafa leišsögn fyrir aftan mig ķ flestum tilvikum og hafa 4 - 5 metra bil i nęsta göngumann fyrri framan mig. Žį nę ég aš nżta best žį sjón sem ég hef og leišsögnin fyrir aftan nżtist mér til aš vera į réttum staš į stķgnum og halda stefnu. Ef hinsvegar er mikiš um krókaleišir og beygjur og hindranir žį nżtist mér betur aš hafa leišsögnina fyrir framan mig. Į góšum greišfęrum stķgum er ég hisvegar vel sjįlfbjarga. Til aš njóta śtsżnis žį žarf mašur svo yfirleitt aš stoppa, žaš er oftast erfitt aš žurfa einbeita sér aš žvķ aš ganga og skoša śtsżniš ķ leišinni, slķkt eykur all verulega į slysahęttu. Śtsżninu er svo garnan lżst fyrir žeim sem allra minnst sjį. Ķ žeim tilvikum žar sem sjónsviš er t.d. bara 5°-10° žį er hęgt aš njóta śtsżnisins ķ fjarska, ef mišjusjónin er ennžį sęmilega skörp, sem oft er hjį žeim sem hafa RP. Žaš krefst mikillar athygli og einbeitingar fyrir žį sem eru meš litla sjón aš ganga ķ erfišu landslagi, enginn vill aušvitaš detta og lįta bera sig į įfangastaš og žvķ žarf aš halda fullri einbeitingu. Erfišast er aš fara nišur brattar og grżttar hlķšar og žį sér mašur gjarnan muninn į fullsjįndi göngumönnum og sjónskertum, žegar fullsjįandi göngumenn renna nišur grżttar hlķšar įreynslulaust, gjarnan įn gögnustafa og į margfalt meiri hraša en viš rįšum yfir. 

Į fimmta degi gengum viš allan daginn ķ mķgandi rigningu. Um mišjan dag komum viš aš fjallakofa sem gerši okkur kleyft aš komast undir žak til aš borša nestiš okkar. Viš komum sķšan holdvot undir kvöld ķ žorpiš Kirby Stephen. Skórnir mķnir voru ennžį žurrir og ég žvķ ekki aš blotna ķ fęturnar, sem getur veriš mjög alvarlegt vegna žess hvaš žaš eykur mikiš hęttuna į blöšrum og sįrum į fótum, sem nokkrir voru žegar farnir aš glķma viš.

Į sjötta degi var mestmegnis žurrt, rigndi žó ķ um 3 klst. Vegna mikilla rigninga hér ķ sumar žį er stęrsti hlutinn af žvķ landi sem viš erum aš ganga yfir mjõg vatnssósa og į löngum kõflum hreinasta drullusvaš. En ennžį erum viš aš ganga ķ fallegu landslagi, nś ķ Yorkshire dales žjóšgaršinum. Lęknirinn sem er meš ķ feršinni er stöšugt aš fį meira aš gera viš aš huga aš fótum og öšrum lķkamspörtum sem eru farnir aš finna fyrir įlaginu. Žaš eru svo Bed & Brekfast staširnir sem hżsa okkur į nęturnar og pöbbarnir žar sem viš boršum į kvöldin og fólkiš sem vinnur į žessum stöšum sem gera žessa 10 daga žolraun bęrilega. Allir hlakka til aš komast į nżjan įfangastaš aš kvõldi dags ķ litlu ensku sveitažorpi og hlaša batterķin fyrir nęsta dag. Gistižorpiš okkar žessa nótt var Reeth.

Į degi sjö komum viš til Richmont, sem er fręgur fyrir kastala sem var byggšur į elleftu öld og markašinn sem hefur veriš ķ bęnum ķ hundruš įra. Kastalinn stóš į brattri hęš og žaš var aušséš aš žessi kastali hhafši ekki veriš aušunnin, nema meš umsįtri. Lķtill tķmi til aš stoppa og skoša. Gengum mestmegnis ķ rigningu, fyrst ķ gegnum ęvintżralega skóga, svona skóga eins og mašur hefši getaš ķmyndaš sér aš Hrói Höttur hefši haldiš til ķ. Einnig gengum viš yfir engi og tśn og aš lokum į malbikušum sveitavegi. Žó žessi dagleiš hafi veriš į jafnsléttu, mišaš viš žaš sem į undan var gengiš, žį voru seinustu kķlómetrarnir farnir aš verša žungir og sįrir fyrir mikiš gengna fętur. įlagiš af malbikinu fór ekki vel meš skrokkinn. Enn žį var gripiš til verkjalyfja og ašstošar lęknisins ķ hópnum. Gistingin žessa nótt var ķ litlu žorpi sem heitir Danby Wiske.

Dagur įtta var um margt besti dagur göngunnar. Viš fengum mjög gott veršur. Nś vorum viš komin inn į Yorkshire heišarnar žašan sem var mjög vķšsżnt yfir blómlegar enskr sveitir, enda hęšar sem viš fórum um margar yfir 400 m hįar. Žennan dag sįum viš ķ fyrsta sinn til austur strandarinnar . Yorkshire heišarnar eru gróšri vaxnar, mikiš er um fjólublįa jurt sem heitir Heather, eins er mikiš um rjśpu į heišunum. Göngustķgar voru aušgengnir, svona göngustķgar eins og viš vorum bśin aš reikna meš aš viš myndum vera ganga į alla leišina. Enn logniš og sólin fęrši einnig meš sér aš mżvargur į heišinni fór į stjį. Žegar viš stoppušum til aš borša nestiš okkar į trébrś į heišunum žį brį svo viš aš viš uršum fyrir įrįs mżvargs og voru mörg okkar illa bitin. Ég lenti lķklega einna verst ķ žvķ og fékk yfir 100 bit į mig. Žegar viš komum nešan aš heišunum žį bišu bķlar sem fóru meš okkur ķ ašstöšu ķžróttadeildar Hįskólans ķ Middlesbourgh, žar sem öllum göngugörpunum var bošiš ķ nudd hjį nemendum ķ sjśkražjįlfun viš Hįskólann. Vegna žess hversu seint viš vorum į feršinni voru pantašar Dominos pizzur į lišiš. Viš vorum svo komin į gistiheimiliš ķ Great Broughton upp śr kl. 10 um kvöldiš.

Nęst sķšasti göngudagurinn, eša dagur nśmer nķu, rann upp meš mķgandi rigningu. Enn var gengiš į Yorkshire heišunum og nś var ekki neinn mżvarg aš óttast. Göngustķgar voru aušgengnir. Um mišjan dag komum viš aš pöbb sem var upp į mišri heiši, žar sem viš fengum inni til aš borša nestiš okkar. Skyggni var ekki gott vegna žess hversu lįgskżjaš var. Notkun verkjalyfja var farinn aš aukast og margir farnir aš finna vel fyrir göngunni žennan nęst sķšasta dag. Gistingin okkar var ķ žorpi sem heitir Glaisdale og eins og alla feršina var allur višgjörningur eins og best var į kosiš.


Seinasti dagurinn rann svo upp. Ekki var hann bjartur og fagur, heldur hellirigndi, gott ef ekki meir en daginn į undan sem hafši veriš ein mesta rigningin sem viš fengum. Hluti leišarinnar lį ķ gegnum skóglendi og žaš varši okkur nokkuš gegn mestu bleytunni. Žaš góša var hinsvegar aš žaš spįši žurru žegar liši į daginn, sem gekk eftir. Fyrst lį leišin upp įmóti, eins og nįnast alla göngudagana og gengum viš į sęmilegum stķgum. Nokkuš var um aš viš gengum į malbiki og žaš var erfitt, viš komumst reyndar hratt yfir en žaš fór illa meš žreytta og sįra fętur. Rétt um hįdegi var ég ķ vištali ķ beinni śtsendingu ķ žęttinum Samfélagiš ķ nęrmynd, sem gekk vel og voru feršafélagarnir mjög hrifnir af žvķ aš Rķkisśtvarpiš į Ķslandi sżndi žessu verkefni svona mikinn įhuga. Hér mį hlusta į vištališ. Viš komum svo nišur aš strönd einum fimm km noršan viš Robin“s Hood bay, fallegs fiskimannažorps į austurströndinni og vinsęls įfangastašar feršamanna. Viš komum į įfangastaš um kl sex, eins og įętlanir geršu rįš fyrir. Žį var fariš nišur ķ fjöru, tįnum dżft ķ fjöruborš Noršursjįvarins og įfanganum fagnaš. Steinvölunni sem tekin var meš frį vestur ströndinni hent ķ fjöruboršiš, stillt upp ķ myndatöku og svo var skįlaš ķ ķslenskum snaps sem viš tókum meš frį Ķslandi og freyšivķni į flottast hóteli bęjarins, žar sem kvöldveršur var svo snęddur sķšar um kvöldiš.

Allir voru sammįla um aš žessi ganga hafi veriš mesta 10 daga žolraun sem žeir höfšu tekiš žįtt ķ. En félagsskapurinn var frįbęr og mikil gleši og einurš ķ hópnum aš klįra verkefniš. Dagleiširnar voru frį 23 km til tępra 40 km. Landslagiš var mun fjalllendra og hęšaóttar en viš įttum von į og mikil bleyta og drulla gerši gönguna erfišari en ella. Nokkuš margir gengu į verkjatöfum seinustu dagana, sökum sįra vegna blašra, verkja ķ lišum og beinum og annarra įlagseinkenna. Enn öll komumst viš į leišarenda og takmarkinu var nįš, aš ganga 300 km žvert yfir England į 10 dögum, ferš sem vanalega er farin į 12 – 14 dögum.

Enn žaš sem stendur uppśr er sį frįbęri andi sem var ķ hópnum og sį vinskapur sem myndašist į žessum tķu dögum.

Hér mį skoša myndir frį feršinni teknar af Joe, hiršljósmyndara hópsins.


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband