Meinaš um ódżrari og betri žjónustukostinn en neydd ķ žann dżrari og verri

Feršažjónustu blindra er 40% ódżrari fyrir Reykjavķkurborg en hver ferš ķ Feršažjónustu fatlašra. Ódżrari žjónustan er um leiš mikiš betri žjónusta. Af hverju skyldu sveitarfélög neita ķbśum sķnum um ódżrari og betri žjónustuna en neyša uppį žį dżrari og verri žjónustuna?

 Hér mį sjį samanburšinn:

Feršažjónusta blindra:

Farartęki: Leigubķlar
Pöntunarfyrirvari:
Enginn
Žjónustutķmi:
Allur sólarhringurinn
Hįmarks feršafjöldi:
60 feršir į mįnuši žar af 18 ķ einkaerindi, annaš vegna vinnu, nįms eša lęknisferša.
Kostnašaržįtttaka notanda į įrinu 2011:
350 kr af ferš upp aš 3499 kr. 700 kr af 3500 af 4999 kr. ferš, 1050 kr af 5000 – 5999 kr ferš. Fargjald meš afslętti greitt fyrir feršir į tķmabilinu frį  kl 23:00 – 07:00, en į žeim tķma er engin kostnašaržįttaka sveitarfélags.
Mešal kostnašur hverrar feršar į įrinu 2010:
1.454 krónur.
Mešal nišurgreišsla Reykjavķkur fyir hverja ferš įriš 2010:
1.174 krónur.
Einkenni žjónustunnar:
Mikill sveigjanleiki og hįtt žjónustustig. Kostnašaržįtttaka notanda helst ķ hendur viš aukna žjónustu.

Feršažjónusta fatlašra:

Farartęki: Sérśtbśnir og merktir hópferšabķlar geršir fyrir taka hjólastóla
Pöntunarfyrirvari: Allt aš 24 klst
Žjónustutķmi: frį 07:00 – 22:00
Hįmarks feršafjöldi: 60 feršir į mįnuši
Kostnašaržįtttaka į įrinu 2011: 175 kr af hverri ferš
Mešal kostnašur hverrar feršar į įrinu 2010: 2.111 krónur.
Mešal nišurgreišsla borgarinnar į hverja ferš į įrinu 2010: 1.971.krónur.
Einkenni žjónustunar: Mjög lķtill sveigjanleiki, lįgt žjónustustig og föst kostnašaržįtttaka óteng lengd feršar.

Nišurstaša:

Žjónustuśrręšiš sem er ósveigjanlegra, meš lęgra žjónustustig og mętir ekki einstklingsbundnum žörfum er rśmlega 40% dżrari en sś žjónsuta sem er sveigjanlegri, bżšur hęrra žjónustustig, mętir persónulegum žörfum og stušlar aš kostnašarvitund notanda .

Hvaš velldur afstöšu bęjarstjórna Kópavogs og Mosfellsbęjar um aš hafna žvķ alfariš aš skoša žaš fyrirkomulag sem  er hjį Feršažjónustu blindra fyri blinda ķbśa sķna?

 

 


mbl.is Ferširnar žrišjungi ódżrari
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Dęmdur til einangrunnar

Afstaša Mosfellsbęjar ķ žessu mįli, og Kópavogsbęjar ķ sambęrilegu mįli, hefur žęr afleišingar aš einstaklingar sem hafa fullt starfsžrek og vilja og getur til aš verša virkir samfélagsžegnar er meinaš um žaš. Afleišingarnar verša óhjįkvęmilega žęr aš viškomandi einangrast félagslega og žurfa aš vera į bótum ķ staš žess aš vera samfélagslega virkir og afla sér sinna eigin tekna.

Žetta er ķ andstöšu viš lög um mįlefni fatlašra, Sįttmįla Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks og stjórnarskrį “slenska lżpveldisins aš mati lögmanns Blindrafélagsins, Pįls Rśnars M. Kristjįnssonar.

Žaš er athyglisvert aš Reykjavķkurborg hefur birt tölur yfir žau feršažjónustuśrręši sem  borgin skaffar fötlušum ķbśum sķnum. Žęr tölur sina aš feršažjónista blindra, žar sem notast er viš leigubķla, er hagkvęmasta feršažjónustuśrręši Reykjavķkurborgar fyrir fatlaš fólk. Feršir ķ feršažjónustu blindra eru fjóršungi ódżrari en feršir ķ feršažjónustu fatlašra, sem er samskonar feršažjónusta og Kópavogsbęr og Mosfellsbęr bjóša uppį.

Žaš er žvķ meš öllu óskiljanlegt af hverju žessi tvö sveitarfélög hafa alfariš hafnaš žvķ aš skoša žann valkost sem er ódżrari, bżšur upp į hęrra žjónustustig, er sveigjanlegri og aušvelt er aš snķša aš persónulegum žörfum hvers. Og žaš sem er kannski mikilvęgast, uppfyllir skilyrši laga og mennre“ttindasįttmįla.


mbl.is Stefnir Mosfellsbę
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Tįknmįl og punktaletur fest ķ lög sem tungumįl og ritmįl žeirra sem žau nota

Full įstęša er til aš óska tįknmįlsnotendum til hamingju meš žann merka įfanga aš tįkbnmįl skulu hafa öšlast stöšu ķ lögum sem ķslenskt tungumįl. 

Meš samžykkt žessara laga var jafnframt stašfest staša ķslensks punktaleturs sem ritmįl žeirra sem žaš žurfa aš nota.
Blindrafélagiš hafši frumkvęši af žvķ aš óska eftir aš gefa umsögn umžetta mįl. Umsögnin var svohljóšandi:

„Almennt er žaš afstaša Blindrafélagsins aš frumvarpiš sé til bóta. Hins vegar saknar félagiš aš ekki sé hugaš aš réttindum blindra viš setningu slķkra laga og stöšu ķslensks punktaleturs (braille). Blindrafélagiš telur žaš réttlįt og ešlileg krafa aš fest verši ķ lög aš ķslenskt punktaletur verši lögfest sem ķslenskt ritmįl žeirra sem žaš nota."

Umsögninni fylgdi sķšan tillaga til breytinga į frumvarpinu žar sem punktaletur var sett inn sem fullgilt ķslenskt ritmįl.

Menntamįlanefnd Alžingis lagši til aš fallist yrši į tillögur Blindrafélagsins og aš ķslenskt punktaletur yrši lögfest sem ķslenskt ritmįl. Ķ žessu felast umtalsveršar réttarbętur fyrir žį sem nota punktaletur og styrkir stöšu žeirra viš aš fį efni frį hinu opinbera į punktaletri.

 


mbl.is Lög um tįknmįl samžykkt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Śrskuršarnefnd ķ Velferšarrįšuneytinu fellur į fyrsta prófinu og tekur ekkert tillit til Samnings Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks

Ķ umfjöllun um śrskurš śrskuršarnefndar félagsžjónustu og hśsnęšismįla, frį 13 maķ s.l. ķ stjórnsżslukęru į hendur Kópavogsbę, heldur Kópavogsbęr žvķ fram aš śrskuršurinn feli ķ sér aš bęjarfélagiš uppfylli lagaskyldur sķnar viš blinda ķbśa bęjarfélagsins žegar kemur aš feršažjónustu. Žetta er algerlega röng įlyktun. Śrskuršur nefndarinnar fjallar eingöngu um stjórnsżslukęru vegna eins einstaklings og er ekki allsherjar heilbrigšisvottorš fyrir feršažjónustu viš blinda Kópavogsbśa.

Blindrafélagiš er reyndar žeirrar skošunar aš śrskuršurinn sé rangur og mun senda kvörtun til Umbošsmanns Alžingis til aš fį śr žvķ skoriš hvort aš sś stjórnsżsla sem hér um ręšir, bęši aš hįlfu Kópavogsbęjar og Velferšarrįšuneytisins standist markmiš žeirra laga sem viš eiga og įkvęša ķ Sįttmįla Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks.

Sjį frekar ķ mešfylgjandi yfirlżsingu frį Blindrafélaginu:.  

 

 Yfirlżsing frį stjórn Blindrafélagsins ķ tiilefni śrskuršar śrskuršarnefndar félagsžjónustu og hśsnęšismįla ķ stjórnsżslukęru  um feršažjónustu fyrir blindan einstakling hjį Kópavogsbę.

Sįttmįli Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks léttvęgur fundinn af śrskuršarnefnd ķ Velferšarrįšuneytinu

Śrskuršarnefnd félagsžjónustu og hśsnęšismįla kvaš žann 13. maķ s.l. upp śrskurš sinn ķ mįli nr. 1/2011. Ķ mįlinu var tekist į um rétt blinds einstaklings til aš fį ferilžjónustu frį Kópavogsbę. Įgreiningur var į milli ašila um žaš hvort aš slķk žjónustu žyrfti aš taka miš af žörfum hans og miša aš žvķ aš gera hann eins settan og ófatlašan einstakling ķ sömu eša sambęrilegri stöšu eša hvort žaš vęri fullnęgjandi aš veita almenna žjónustu sem ekki nęši žvķ markmiši. Einnig var um žaš deilt hvort aš rannsóknarskylda hvķldi į Kópavogsbę žannig aš naušsynlegt vęri fyrir bęjarfélagiš aš meta žarfir hvers einstaklings og getu žeirra til žįtttöku ķ samfélaginu.

Ķ mįlinu reyndi einnig ķ fyrsta sinn į nżtt įkvęši laga um mįlefni fatlašra žess efnis aš viš framkvęmd laganna skuli tekiš miš af žeim alžjóšlegu skuldbindingum sem ķslensk stjórnvöld hafa gengist undir, einkum Sįttmįla Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks. Taldi kęrandi mįlsins aš žaš įkvęši leiddi til žess aš m.a. ętti aš horfa til 20. gr. samnings Sameinušu žjóšanna um mįlefni fatlašra žar sem fjallaš er um ferilmįl einstaklinga, en žar kemur fram:

Ašildarrķkin skulu gera įrangursrķkar rįšstafanir til žess aš tryggja aš einstaklingum sé gert kleift aš fara allra sinna ferša og tryggja sjįlfstęši fatlašra ķ žeim efnum, eftir žvķ sem frekast er unnt, m.a. meš žvķ:
a) aš greiša fyrir žvķ aš fatlašir geti fariš allra sinna ferša meš žeim hętti sem, og žegar, žeim hentar og gegn višrįšanlegu gjaldi,

Skemmt er frį žvķ aš segja aš Śrskuršarnefnd félagsžjónustu og hśsnęšismįla stašfesti žann śrskurš Kópavogsbęjar aš ekki žyrfti aš huga aš markmišum laganna žess efnis aš gera fötlušu fólki kleift aš stunda atvinnu, nįm og tómstundir meš sambęrilegum hętti og ófatlašir. Žį var ekki fundiš aš žvķ aš Kópavogsbęr kynnti sér hvorki žarfir kęranda né getu hans til aš lifa ešlilegu lķfi. Žį var ekkert tillit tekiš til žeirra sjónarmiša sem koma fram ķ samningi Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks.

Blindrafélagiš telur žessa nišurstöšu bersżnilega ranga og óvišunandi meš hlišsjón af mannréttindum fatlašra. Žį telur félagiš žaš ótękt aš mįl er varša réttindi fatlašra fįi ašra og óvandašri stjórnsżslumešferš en lög kveša į um. Félagiš vinnur žvķ aš žvķ aš leggja fram kvörtun til umbošsmanns Alžingis vegna mįlsins.

Nišurstaša žess mįls er sįr vonbrigši fyrir žį sem bundiš höfšu vonir viš aš innleišing Sįttmįla Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks myndi hafa ķ för meš sér breytingar į stjórnsżslumešferš mįlefna fatlašra. Žį er einnig ljóst aš loforš um aš jafnręši skyldi vera mešal fatlašra eftir aš mįlefni žeirra voru flutt til sveitarfélaganna reyndust innihaldslaus.

 


mbl.is Kópavogur uppfyllir lagaskyldur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nżr ķslenskur talgervill ķ žjóšareign. Bętt lķfsgęši - Ķslensk mįlrękt. Styrkt af Landssöfnun Lions, Raušu fjöšrinni sem fram fer helgina 8 - 10 aprķl.

Žaš var sķšast lišiš vor sem stjórn Blindrafélagsins įkvaš aš hafa forgöngu um smķši į nżjum ķslenskum talgervli (Text To Speach Engine eša TTS) sem stenst samanburš viš žaš besta sem žekkist ķ erlendum mįlum.

Verkefniš fékk yfirskriftina:

Nżr ķslenskur talgervill ķ žjóšareign

Bętt lķfsgęši - ķslensk mįlrękt

Meš žessu kjörorši er lögš įhersla į žęr tvęr meginstoši sem verkefniš hvķlir į, nefnilega Bętt lķfsgęši og ķslensk mįlrękt.

Nś um helgina, eša dagana 8 - 10 aprķl nęst komandi mun félagar ķ Lions efna til „Landssöfnunarinnar Rauša fjöšrin." Félagar ķ Lions munu fara śt į mešal almennings og safna fjįrmunum og gefa Raušu fjöšrina. Žį įkvöršun tóku Lions menn į landsžingi sķnu undir lok maķ į sķšasta įri.

Frś Vigdķs Finnbogadóttir mun hleypa söfnunni af stokkunum fimmtudaginn 7 aprķl, en frś Vigdķs er sérstakur verndari verkefnisins.

Talgervill - Texti ķ Tal

Talgervill er hugbśnašur sem breytir texta ķ tal. Talgervla hęgt er aš keyra į żmis konar vélbśnaši svo sem tölvum, fartölvum, sķmum, hrašbönkum, mp3 spilurum og fleiru. Talgervilinn breytir texta į tölvutęku formi ķ upplestur. Gęši talgervla eru metin śt frį žvķ hversu góšur upplesturinn er og hversu nįlęgt  nįttśrulegum upplestri.

Bętt lķfsgęši - Fyrir hverja?

Žetta verkefni mun hafa mikil og jįkvęš įhrif į lķfsgęši žeirra mörg žśsund einstaklinga sem ekki geta lesiš meš hefšbundnum hętti, hvort sem er vegna blindu, sjónskeršingar, lesblindu, hreyfihömlunar eša af öšrum įstęšum. Vandašur talgervill getur einnig verša öllum almenningi til bęši gagns og gamans. Nżr vandašur ķslenskur talgervill mun jafnframt hafa mjög jįkvęš įhrif į starfsemi Blindrabókasafns Ķslands og Žjónustu og žekkingarmišstöšvar fyrir blinda sjónskerta og daufblinda einstaklinga. Afnot af nżjum ķslenskum talgervli munu verša endurgjaldslaus fyrir žį sem metnir eru aš žurfa į talgervli aš halda sökum fötlunar eša lesblindu.

Ķslensk mįlrękt

Nżr vandašur ķslenskur talgervill er  mjög mikilvęgt sem mįlręktarverkefni. Žaš eru nefnilega talgervlar sem rįša žvķ hvernig ķslenska er lesin ķ tölvuheimum. Öll lifandi tungumįl bśa yfir vöndušum talgervli. Meš tilkomu góšs ķslenskt talgervils er betur hęgt aš nżta ķslenskun į żmsum hugbśnaši sem notendur hafa oršiš aš keyra į ensku hingaš til. Mikilvęgi góšs ķslensks talgervils er mešal žess sem fjallaš er um ķ Ķslenskri mįlstefnu, gefinni śt af

Samstarfsašilar

Fjölmargir ašilar koma aš žessu verkefni meš Blindrafélaginu, žeir eru helstir:

Meginskilgreiningar

Verkefna-og stżrihópur hefur veriš starfandi fyrir verkefniš frį žvķ ķ sumar. Hans helsta hlutverk hefur veriš aš finna framleišanda sem getur mętti žeim megin žörfum og vęntingum sem skilgreind hafa veriš fyrir verkefniš, en žęr  eru:

  • Gęši - Aš hlustunargęši verši eins og best žekkist ķ erlendum hįgęša talgervlum og upplesturinn verši eins réttur og nokkur kostur.
  • Notkunarsviš - Aš talgervilinn geti unniš į žeim stżrikerfum sem viš skilgreinum mikilvęgust.
  • Leyfisgjaldafyrirkomulag og eignarréttur - Aš talgervilinn verši žjóšareign og ķ vörslu Blindrafélagsins og žeir einstaklingar sem žurfa aš nota talgervil og žęr stofnanir sem sinna žjónustu viš blinda, sjónskerta og ašra lesfatlaša fįi talgervilinn endurgjaldslaust.
  • Įframhaldandi žróun - Aš hęgt verši aš žróa talgervilinn įfram ķ samstarfi viš ašila į Ķslandi, svo sem eins og Hįskóla Ķslands og Hįskólann ķ Reykjavķk.
  • Sveigjanleiki - Aš hęgt verši, ķ samstarfi viš framleišanda, aš flytja talgervilinn yfir į nż tęki og stżrikerfi žegar žau nį śtbreišslu og almennum vinsęldum, eša uppfylla įšur óuppfyllta žörf fatlašra hvaš varšar ašgengi aš upplżsinga og samskiptatękni.

Sérfręšingar verkefnisins

Helstu fręšilegu rįšgjafarnir ķ žessu verkefni eru Eirķkur Rögnvaldsson, prófessor ķ ķslensku viš Hįskóla Ķslands og Jón Gušnason, doktor ķ rafmagnsverkfręši og sérfręšingur ķ talmerkjafręši viš Hįskólann ķ Reykjavķk. Ašrir sérfręšingar eru: Hlynur Hreinsson og Birkir Rśnar  Gunnarsson, bįšir eru sérfręšingar ķ tölvuhjįlpartękjum hjį Žjónustu og žekkingarmišstöš fyrir blinda sjónskerta og daufblinda einstaklinga. Birkir er auk žess tölvuforritari og notandi tölvuhjįlpartękja fyrir blinda og sjónskerta.

Framleišandi

Aš undangengnu gęšamati og verškönnun mešal allra helstu talgervilsframleišenda ķ heiminum og śt frį žeim meginskilgreiningum sem settar voru fram fyrir nżjan ķslenskan talgervil hefur pólska fyrirtękiš Ivona veriš vališ til aš smķša talgervilinn. Bresku blindrasamtökin (RNIB) hafa įtt mjög gott samstarf viš žetta fyrritęki. Fyrirtękiš hefur einnig veriš aš fį veršlaun fyrir talgervlana sķna į sżningum į undanförnum įrum. 

Kostnašur og tķmaįętlanir

Stefnt er aš žvķ aš kynna prufu (beta) śtgįfu talgervilsins į degi ķslenskrar tungu 16 nóvember 2011 og talgervilinn verši sķšan tilbśinn til notkunar ķ mars eša aprķl 2012. Įętlašur framleišslukostnašur er 495 žśsund evrur. Heildarkostnašur ķ ķslenskum krónum er įętlašur um 80 - 85 milljónir króna. Įętlanir liggja fyrir um fjįrmögnun framleišslukostnašar og er stór hluti fjįrmögnunar tryggšur.

Fjįrhagslegur samanburšur į talgervlum

Hér mį sjį fjarhagslegan samanburš į Ivona valkostinum viš žį tvo ķslensku talgervla sem nś eru til, sem eru Ragga og Snorri. Ekki liggja fyrir upplżsingar um framelišslukostnaš žeirra talgervla og žvķ vantar žęr stęršir inn ķ samanburšinn. En bara meš žvķ aš gera samnabiuršinn śt frį nśverandi leyfisgjöldum, sem žarf aš greiša fyrir žį talgervla, kemur ķ ljós hversu hagkvęmur kostur Ivona er.  

Grunnforsendur:
Framleišslukostnašur: 80 milljónir
Fjöldi leyfa: 6 žśsund

Samanburšur         Ivona        Ragga (Nuance)           Snorri (Acapella)

Stakt leyfisgjald         0 kr.                 36 žśs.               130 žśs  


Fjöldi leyfa innifališ
ķ framleišslukostnaši   6 žśs.               0                             0

Kostnašur viš

6 žśsnd leyfi              80 millj                   108 milj          
780 millj.

Fjöldi radda          Tvęr (kk og kvk)            Ein (kvk)           Ein (kk)           

 Hljóšdęmi af talgervlum mį hlusta į hér,


Ašgengisfulltrśi Blindrafélagsins ķtrekar athugasemdir til Hęstaréttar

Žann 4 febrśar s.l. sendi ašgengisfulltrśi Blindrafélagsins Hęstarétti athgasemdir vegna ašgegnishindranna į vefsvęši réttarins. Til žess hefur Hęstirétur ekki hirt um aš svara framkomnum athugasemdum. Ašgengisfulltrśi Blindrafélagsins hefur žvķ brugšiš į žaš rįš aš ķtreka fyrri athugasemdir ķ bréfi sem sent var 18 febrśar. Hér į eftir eru bréfin til Hęstaréttar, fyrst bréfiš frį 18 febrśar:

"Kęri vištakandi

Hér kemur ķtrekun į pósti sem sendur var žann 4. febrśar sl. varšandi ašgengi blindra notenda aš heimasķšu Hęstaréttar.

Okkur finnst sorglegt, furšulegt og, ķ raun, fremur mikil vanviršing, aš Hęstirétttur hefur ekki haft fyrir žvķ aš svara žessu bréfi sķšan žaš var sent fyrir rśmlega tveimur vikum sķšan.

Sem ašgengisfulltrśi Blindrafélagsins hef ég haft afskipti af tugum fyrirtękja meš vefsķšur sem voru ekki alltaf ašgengilegar og ķ 95% tilfella hef ég fengiš svör innan nokkurra daga žar sem vettvangur hefur skapast til žess aš laga žį hluti sem valda blindum notendum ašgengistruflunum, en žvķ mišur hafiš žiš ekki séš ykkur hęft, eša fęrt, aš svara žessum pósti einu orši.

Ašgengisvandamįlin hafa ekki horfiš og svarleysi ykkar er byrjaš aš valda įkvešinni ólgu mešal félagsmanna Blindrafélagsins, skiljanlega.

Žvķ biš ég ykkur vinsamlegast aš svara og setja upp samskipti um hvernig leysa megi žetta vandamįl žannig aš ašgengi félagsmana Blindrafélagsins sé virt, og jafnframt žörf Hęstaréttar ti žess aš vernda fólk sem nefnt er ķ dómum réttarins.

Viš erum bošin og bśin aš ašstoša viš aš finna įsęttanlega lausn, en žegar afskiptaleysi og žögn, er allt sem fellur ķ okkar hlut veršum viš aš grķpa til róttękari ašgerša.

mbk og bestu žakkir.

Birkir Gunnarsson"

 

 

Bréfiš frį 4 febrśar:

 

"Kęri vištakandi

Ég starfa sem ašgengisfulltrśa Blindrafélagsins, Samtaka Blindra og Sjónskertra į Ķslandi (www.blind.is) į sviši upplżsingatękni.

Mešal annars starfa ég viš aš tryggja ašgengi blindra og sjónskertra aš vefsķšum og aš rafręna upplżsingasamfélaginu.

Okkur žykir žaš mjög mišur aš heimasķša Hęstaréttar hefur veriš gerš žannig śr garši aš blindir notendur geta alls ekki nżtt sér žęr upplżsingar sem žar er aš finna.

Įstęša žess er aš notendum er ekki leyft aš skoša sķšuna nema meš žvķ aš slį inn tölur sem birtast į mynd į sķšunni, en myndin er ekki ašgengileg meš žeim skjįlestrarforritum sem blindir og sjónskertir einstaklingar nota til žess aš skoša vefinn.

Skjįlestrarforrit sem notuš eru til žess aš lesa heimasķšur, (ž.e.a.s. breyta ritušum texta į sķšu ķ talmįl eša punktaletur) geta ekki tślkaš myndir (žar sem myndir eru ķ raun ekkert nema fylki af litušum punktum en ekki eiginlegir stafir), og skjįstękkunarforrit eiga erfitt meš aš stękka myndir, nema žęr séu geršar meš svokallašri SVG tękni.

Vegna žeirra skilyrša sem sett eru į sķšunni, og okkur skilst séu žar til žess aš vernda nöfn žeirra sem koma viš skrįš dómsmįl, geta blindir og sjónskertir notendur skjįlesara ekki flett neinu upp į sķšunni (žmt dagsskrį réttarins og fleiru).

Žaš hlżtur aš vera réttur allra landsmanna aš geta veriš mešvitašir um hvaša lög og reglur gilda ķ landinu og eiga alir landsmenn žvķ rétt į aš geta nįlgast svo mikilvęg gögn sem dómar Hęstaréttar eru.

Auk žess vil ég benda į Upplżsingastefnu ķslenskra stjórnvalda um netrķkiš Ķsland, sem finna mį hér:

www.ut.is/media/Skyrslur/Stefnuskjal_2,5.pdf - en stefnuskrįin nęr yfir stefnu stjórnvalda ķ rafręnum upplżsingamįlum fram til įrsins 2012.

Ķ fjórša liš um markmiš žjónustu ķ skrįnni segir:

"Gęši opinberrar žjónustu į netinu verši aukin meš žvķ aš miša hana viš žarfir og įvinning netborgarans. Hugaš verši aš ašgengi og žörfum allra samfélagshópa ss fatlašra ....."

og einnig

"Opinberir vefir fullnęgi skilyršum um ašgengi fatlašra (amk kröfur W3C  um a-vottun).

Reyndar er žessi tilvķsun ónįkvęm, en eini W3C (Worldwide Web Consortium) stašallinn sem hér į viš er WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) śtgįfa 2, vottun (compliance level) a.http://www.w3.org/TR/WCAG20

ķ 1.1.1. liš segir:

"Non-text Content: All non-text content that is presented to the user has a text alternative that serves the equivalent purpose, except for the situations listed below. (Level A)

CAPTCHA: If the purpose of non-text content is to confirm that content is being accessed by a person rather than a computer, then text alternatives that identify and describe the purpose of the non-text content are provided, and alternative forms of CAPTCHA using output modes for different types of sensory perception are provided to accommodate different disabilities.

Žetta žżšir aš vissulega mį setja einhvers konar "CAPTCHA" eša ritvernd į sķšuna en žį veršur aš bjóša upp į ritvernd sem gagnast notendum sem skjį ekki į skjįinn. Sem dęmi mį sjį bloggvef mbl.is, eins og Arnžór Helgason hefur žegar bennt į. Einnig eru oft notašar hljóšupptökur af talmįli sem spilašar eru og texti sem slį žarf inn er lesinn.

Aš lokum mętti ķmynda sér žjónustu žar sem tölur eru sendar ķ gegnum sms skilaboš og notendur geta skrįš sig inn, žannig aš einungis žurfi aš fara ķ gegnum svoleišis feril einu sinni.

Ég tel einnig alveg óžarft aš öll sķša réttarins sé lęst meš žessum hętti žmt dagsskrį og ašrir tenglar sem hafa ekki beint meš dómsmįl aš gera.

Telja mį upp fleiri skuldbindingar sem Ķsland hefur tekiš į sig og varša ašgengi fatlašra aš netinu ss. rįšherrayfirlżsingu EES um rafręna stjórnsżslu, sem nįlgast“ mį hér:

http://www.ut.is/frettir/nr/4274

en žar segir ķ 9. liš enskrar śtgįfu:

"...We will develop inclusive services that will help to bring down barriers experienced by digitally or socially excluded groups..."

Aš žessu gefnu teljum viš alveg augljóst aš opinberum stofnunum į Ķslandi beri skylda til žess aš tryggja ašgengi allra landsmanna, ž.į.m. blindra og sjónskertra einstaklinga, aš almennum upplżsingum į vef žeirra. Viš vonumst til žess aš Hęstiréttur sjįi sóma sinn ķ, og leggi metnaš ķ, aš ašgengi allra aš žeim mikilvęgu upplżsingum sem žar er aš finna, sé tryggt.

Aš sjįlfsögšu skiljum viš vel aš ašgengi blindra notenda er oft ekki eitthvaš sem hugsaš er śt ķ almennt og erum viš aš vinna aš betri uppfręšslu og menntun vefforritara svo žeir viti af žeim séržörfum sem sinna žarf fyrir slķka notendur (en žęr žarfir eru oft įžekkar žeim sem farsķmanotendur meš litla skjįi hafa einnig).

Hins vegar vitum viš aš Hęstiréttur vissi af žessum séržörfum vegna samskipta sem įttu sér staš fyrir nęr sléttu įri sķšan og endušu meš aš tölulęsingu var aflétt af sķšunni, amk umtķma.

Žaš aš lęsingin hafi veriš sett į aftur įn samrįšs viš Blindrafélagiš eša įn žess aš leiša hafi veriš leitaš til aš finna ašgengilegri lausnir žykir okkur hins vegar mišur.

Viš erum alltaf tilbśin aš koma aš umręšum um hugsanlegar lausnir og ašstoša viš prófanir og rannsaka bestu tękni sem tryggir öryggi vefsķšu en einnig ašgengi félagsmanna okkar, en žetta er okkur žaš mikilvęgt mįl aš viš veršum aš ganga hart fram ķ žvķ aš ašgengi félagsmanna okkar sé tryggt.

Ég treysti žvķ aš viš höfum sömu markmiš ķ žessum mįlum og aš viš finnum farsęla lausn sem bęši tryggir žaš öryggi sem žiš teljiš ykkur žurfa įn žess aš žaš skaši rétt félagsmanna okkar til žess aš geta skošaš upplżsingar sem varša daglegt lķf, lög og reglur ķ ķslensku samfélagi.

Viršingarfyllst

Birkir R. Gunnarsson"

 


Nżr ķslenskur talgervill ķ žjóšareign. Bętt lķfsgęši - ķslensk mįlrękt

Blindrafélagiš hefur tekiš įkvöršun um aš hafa forgöngu um smķši į nżjum ķslenskum talgervli (Text To Speach Engine eša TTS) sem stenst samanburš viš žaš besta sem žekkist ķ erlendum mįlum.

Hvaš er talgervill?

Talgervill er hugbśnašur sem hęgt er aš keyra į żmis konar vélbśnaši s.s tölvum, fartölvum, sķmum, hrašbönkum, mp3 spilurum og fleiru, og breytir texta į tölvutęku formi ķ upplestur. Gęši talgervla eru metin śt frį žvķ hversu góšur upplesturinn er og hversu nįlęgt  nįttśrulegum upplestri . Hafa ber ķ huga aš lestur talgervils getur aldrei komiš alfariš ķ staš fyrir mannsrödd, en talgervlar nś į tķmum nį aš komast ótrślega nįlęgt žvķ.

Samstarfsašilar
Fjölmargir ašilar koma aš žessu verkefni meš Blindrafélaginu, žeir eru helstir:

  • Žjónustu-og žekkingarmišstöš fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga.
  • Blindrabókasafniš
  • Blindravinafélag Ķslands
  • Ķslenskur oršasjóšur viš Hįskólann ķ Leipzig
  • Gervigreindarsetur Hįskólans ķ Reykjavķk
  • Lions į Ķslandi
  • Mįltęknisetur
  • Royal national institude of blind people RNIB), Bretlandi
  • Stofnun Įrna Magnśssonar
  • Velferšarrįšuneytiš
  • Öryrkjabandalag Ķslands.

Verndari verkefnisins er frś Vigdķs Finnbogadóttir

Fyrir hverja
Žetta verkefni mun hafa mikil og jįkvęš įhrif į lķfsgęši žeirra mörg žśsund einstaklinga sem ekki geta lesiš meš hefšbundnum hętti, hvort sem er vegna blindu, sjónskeršingar, lesblindu eša annarra fatlanna.  Verkefniš er jafnfram mjög mikilvęgt sem mįlręktarverkefni. Žaš eru nefnilega talgervlar sem rįša žvķ hvernig ķslenska er lesin ķ tölvuheimum. Meš tilkomu góšs ķslenskt talgervils er betur hęgt aš nżta ķslenskun į żmsum hugbśnaši sem notendur hafa oršiš aš keyra į ensku hingaš til.  Mikilvęgi góšs ķslensks talgervils er mešal žess sem fjallaš er um ķ Ķslenskri mįlstefnu, gefinni śt af Menntamįlarįšuneytinu įriš 2009 (bls 62)

Meginskilgreiningar
Verkefna-og stżrihópur hefur veriš starfandi fyrir verkefniš frį žvķ ķ sumar. Hans helsta hlutverk hefur veriš aš finna framleišanda sem getur mętti žeim megin žörfum og vęntingum sem skilgreind hafa veriš fyrir verkefniš, en žęr  eru:

  • Gęši - Aš hlustunargęši verši eins og best žekkist ķ erlendum hįgęša talgervlum og upplesturinn verši eins réttur og nokkur kostur.
  • Notkunarsviš - Aš talgervilinn geti unniš į žeim stżrikerfum sem viš skilgreinum mikilvęgust.
  • Leyfisgjaldafyrirkomulag og eignarréttur - Aš talgervilinn verši žjóšareign og ķ vörslu Blindrafélagsins og žeir einstaklingar sem žurfa aš nota talgervil og žęr stofnanir sem sinna žjónustu viš blinda, sjónskerta og ašra lesfatlaša fįi talgervilinn endurgjaldslaust.
  • Įframhaldandi žróun - Aš hęgt verši aš žróa talgervilinn įfram ķ samstarfi viš ašila į Ķslandi, svo sem eins og Hįskólann ķ Reykjavķk.
  • Sveigjanleiki - Aš hęgt verši, ķ samstarfi viš framleišanda, aš flytja talgervilinn yfir į nż tęki og stżrikerfi žegar žau nį śtbreišslu og almennum vinsęldum, eša uppfylla įšur óuppfyllta žörf fatlašra hvaš varšar ašgengi aš upplżsinga og samskiptatękni.

Sérfręšingar verkefnisins
Helstu fręšilegu rįšgjafarnir ķ žessu verkefni eru Eirķkur Rögnvaldsson, prófessor ķ ķslensku viš Hįskóla Ķslands og Jón Gušnason, doktor ķ rafmagnsverkfręši og sérfręšingur ķ talmerkjafręši viš Hįskólann ķ Reykjavķk. Ašrir sérfręšingar eru: Hlynur Hreinsson og Birkir Rśnar  Gunnarsson, bįšir eru sérfręšingar ķ tölvuhjįlpartękjum hjį Žjónustu-og žekkingarmišstöš fyrir blinda sjónskerta og daufblinda einstaklinga. Birkir er auk žess tölvuforritari og notandi tölvuhjįlpartękja fyrir blinda og sjónskerta.

Framleišandi
Aš undangengnu gęšamati og verškönnun mešal allra helstu talgervilsframleišenda ķ heiminum Śt frį žeim meginskilgreiningum sem settar voru fram fyrir nżjan ķslenskan talgervil hefur pólska fyrirtękiš Ivo software veriš vališ til aš smķša talgervilinn. Bresku blindrasamtökin (RNIB) hafa įtt mjög gott samstarf viš žetta fyrritęki. Fyrirtękiš hefur einnig veriš aš fį veršlaun fyrir talgervlana sķna į sżningum į undanförnum įrum.  Frekari upplżsingar um Ivo softeware fyrirtękiš, ašferšarfręši žeirra viš talgervlasmķšina, veršlaun og višurkenningar mį finna į heimasķšu fyrirtękisins.  Žar mį einnig heyra hlustunardęmi frį žeim talgervlum sem Ivo software hefur framleitt.
http://www.ivona.com/

Kostnašur og tķmaįętlanir
Samningar um smķšina verša undirritašir ķ febrśar 2011. Stefnt er aš žvķ aš kynna prufu (beta) śtgįfu talgervilsins į degi ķslenskrar tungu 16. nóvember 2011 og talgervilinn verši sķšan tilbśinn til notkunar ķ mars eša aprķl 2012.
Umsamin framleišslukostnašur er 495 žśsund evrur. Heildarkostnašur ķ ķslenskum krónum er įętlašur um 80 - 85 milljónir króna. Įętlanir liggja fyrir um fjįrmögnun framleišslukostnašar og er stór hluti fjįrmögnunar tryggšur. Mešal annas var skrifaš undir samning um 15 milljón króna styrk  Velferšarrįšuneytisins, fyrir hönd Framkvęmdasjóšs fatlašra ķ verkefninu mįnudaginn 7 febrśar.Žessi styrkur er veittur meš žvķ skilyrši aš talgervilinn verši til afnota įn endurgjalds fyrir Žjónustumišstöš fyrir blinda , sjónskerta og daufblinda einstaklinga, Blindrabókasafniš og alla žį sem eru skrįšir notendur žessara stofnanna og žurfa į talgervli aš halda

Lions į Ķslandi styrkir talgervlaverkefniš meš sölu Raušu fjašrarinnar 8 - 10 aprķl 2011
Mikilvęgur hluti af fjįrmögnun talgervlaverkefnisins veršur sala félagsmanna Lions į Raušu fjöšrinni helgina 8 - 10 aprķl nęst komandi, enn allur afrakstur sölunnar rennur til styrktar talgervlaverkefninu.  Verndari söfnunarinnar veršur Vigdķs Finnbogadóttir. Lionshreyfingin og félagsmenn eiga  miklar žakkir skyldar fyrir žetta rausnarlega framlag til aš bęta lķfsgęši žeirra mörg žśsund ķslendinga sem ekki geta lesiš meš hefšbundnum hętti sökum fötlunar. Vonandi mun ķslenska žjóšinn taka vel į móti Lionsmönnum og kaupa Raušar fjašrir ķ stórum stķl helgina 8 - 10 aprķl 2011.


Góšur leišari Fréttablašsins: Fatlaš fólk er margbreytilegur hópur - Jafnrétti eša mismunun

Steinunn Stefįnsdóttir skrifar mjög góšan leišara ķ Fréttablašiš ķ dag žar sem hśn fjallar um deilu Blindrafélagsins og Kópavogsbęjar um feršažjónustuśrręši sem Kópavogsbęr bżšur žeim fötlušu ķbśum sķnum  sem ekki geta nżtt sér almenningssamgöngur. Steinun fjallar hérna um sjįlfan kjarnan ķ deilunni og fellur ekki ķ žį gryfja aš einblķna į birtingarmynd deilunnar. Hér fer leišarinn ķ heild sinni:

 Fatlaš fólk er margbreytilegur hópur

Jafnrétti eša mismunun

Blindur piltur hefur kęrt Kópavogsbę til śrskuršarnefndar
félagsžjónustu og hśsnęšismįla vegna žess aš hann nżtur
ekki sömu akstursžjónustu og žorri blindra og sjónskertra
ķ nįgrannasveitarfélögum Kópavogs. Piltinum stendur til
boša sams konar feršažjónusta og żmsum öšrum hópum
fatlašra ķ Kópavogi.
Bęjarstjórinn ķ Kópavogi heldur žvķ fram aš ķ žvķ fęlist mismunun
aš blindir og sjónskertir ķbśar Kópavogs fengju aš feršast meš leigubķl
meš sama hętti og mikill meirihluta eirra sem viš sambęrilega
fötlun bśa į höfušborgarsvęšinu. ś žjónusta byggir į sérstökum
samningi milli Blindrafélagsins g sveitarfélaganna og gengur
śt į žaš aš žeir sem hennar njóta eta nżtt sér žjónustu venjulegra
leigubķla aš įkvešnu marki gegn ęgu gjaldi į móti greišslu frį sveitarfélaginu. Žetta fyrirkomulag er il fyrirmyndar og hefur aukiš mjög feršafrelsi og žar meš lķfsgęši lindra og sjónskertra. ķ yfirlżsingu bęjarstjórans žar sem hśn meira aš segja notar hugtakiš afnrétti, endurspeglast žaš višhorf aš fatlašir séu einsleitur ópur sem allur į rétt į sömu žjónustu, ķ staš žess aš lķta į mįliš annig aš hverjum og einum fötlušum sé mętt og gert kleift aš vera įtttakandi ķ samfélagi sķnu meš fullri reisn. ķsland er ašili aš sįttmįla Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs ólks en markmiš hans er mešal annars aš „stušla aš žvķ aš fatlaš fólk jóti allra mannréttinda og mannfrelsis til fulls og jafns viš ašra". ķ žrišju grein sįttmįlans segir aš meginreglur samningsins séu
mešal annars „aš fatlašir geti tekiš fullan og virkan žįtt ķ samfélaginu
įn ašgreiningar" og „viršing fyrir žvķ sjónarmiši aš fatlaš fólk
sé ólķkt og višurkennt ķ žeim skilningi aš um mannlega f jölbreytni og
mannlegt ešli sé aš ręša". ķ tuttugustu grein sįttmįlans er svo f jallaš
um ferlimįl einstaklinga og žar segir mešal annars: „Ašildarrķkin
skulu gera įrangursrķkar rįšstafanir til žess aš tryggja aš einstaklingum
sé gert kleift aš fara allra sinna ferša og tryggja sjįlfstęši
fatlašs fólks ķ žeim efnum, eftir žvķ sem frekast er unnt, m.a. meš žvķ
aš greiša fyrir žvķ aš fatlaš fólk geti fariš allra sinna ferša meš žeim
hętti sem, og žegar, žvķ hentar og gegn višrįšanlegu gjaldi ."
Višbrögš bęjarstjórans eru f jarri žvķ aš vera ķ žeim anda sem hér
er kvešiš į um. ķ staš žess lķta svo į aš sveitarfélagiš męti mismunandi
žörfum margbreytilegs hóps fatlašra žį viršist sem hśn geri
kröfu um aš hinir fötlušu lagi sig aš žeirri žjónustu sem sveitarfélagiš
bżšur fötlušum sem einsleitum hópi.
Žetta višhorf er įhyggjuefni, ekki sķst nś žegar sveitarfélög ķ
landinu hafa nżveriš tekiš į sig aukin verkefni sem snśa aš fötlušu
fólki. ķ samtali blašsins viš bęjarstjóra Kópavogs ķ gęr kemur fram
aš markmiš bęjarins viš yfirtöku sveitarfélaganna į žjónustu viš
fatlaša sé aš skara fram śr. Žaš er hįleitt og gott markmiš. Hins
vegar liggur fyrir aš langt er ķ land mešan ęšsti embęttismašur
sveitarfélagsins viršist lķta į fatlaša sem einn og einsleitan hóp sem
öllum ber aš žjóna meš sama hętti.


Mįlsvörn bęjarstjóra Kópavogs: Brjótum lög į öllum fötlušum, annaš vęri mismunun og ętllum aš gera vel til lengri tķma litiš

Eins og fram hefur komiš ķ fjölmišlum eiga Blindrafélagiš og Kópavogsbęr ķ deilu um feršažjónustuśrręši sem lögblindum Kópavogsbśum stendur til boša. Deilan snżst ķ stuttu mįli um hvort aš sś feršažjónusta: aš žurfa aš panta bķl meš 24 klst fyrirvara, og hafa enga tryggingu fyrir aš męta į įfangastaš į réttum tķma, uppfylli markmiš 35 greinar śr Lögum um mįlefni fatlašra, svohljóšandi:


"Sveitarfélög skulu gefa fötlušum kost į feršažjónustu. Markmiš feršažjónustu fatlašra er aš gera žeim sem ekki geta nżtt sér almenningsfarartęki kleift aš stunda atvinnu og nįm og njóta tómstunda."  

 

eša 20 greinar śr Samningi Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks, svohljóšandi:


"Ašildarrķkin skulu gera įrangursrķkar rįšstafanir til žess aš tryggja aš einstaklingum sé gert kleift aš fara allra sinna ferša og tryggja sjįlfstęši fatlašra ķ žeim efnum, eftir žvķ sem frekast er unnt, m.a. meš žvķ: a) aš greiša fyrir žvķ aš fatlašir geti fariš allra sinna ferša meš žeim hętti sem, og žegar, žeim hentar og gegn višrįšanlegu gjaldi"

 

Blindrafélagiš er žeirrar skošunar aš feršažjónusta fatlašra ķ Kópavogi uppfylli ekki žau įkvęši sem rakin eru hér aš framan. Fyrst og fremst  vegna žess aš žjónsutan tekur ekki miš af einstaklingsbundunum žörfum žeirra fötlušu einstaklinga sem ķ hlut eiga. Kópavogsbęr er meš žessu ekki einungis aš brjóta į réttindum blindra Kópavogsbśa, heldur allra fatlašra  Kópavogsbśa. Blindrafélaginu ber hinsvegar skilda til aš gęta réttinda sinna félagsmanna.

Mįlsvörn bęjarstjóra Kópavogs birtist ķ Fréttablašinu ķ dag og er svohljóšandi:

"Viš erum aš taka yfir žennan mįlaflokk frį rķkinu og ętlum okkur aš skara fram śr ķ žjónustu viš fatlaša til lengri tķma," segir Gušrśn Pįlsdóttir, bęjarstjóri ķ Kópavogi.

Eins og fram kom ķ Fréttablašinu ķ gęr hafnar Kópavogsbęr žvķ aš nišurgreiša leigubķlaakstur fyrir Odd Stefįnsson, blindan pilt ķ bęnum. Oddi stendur til boša eins og öšrum fötlušum ķ Kópavogi aš aka meš feršažjónustu sem verktaki sinnir fyrir bęinn. Blindir ķbśar annarra sveitarfélaga į höfušborgarsvęšinu fį langflestir nišurgreiddan leigubķlaakstur ķ samstarfi viš Blindrafélagiš. Oddur hefur kęrt synjun Kópavogsbęjar til sérstakrar śrskuršarnefndar.

"Viš erum aš uppfylla lögbundna žjónustu," segir Gušrśn sem kvešur žaš ekki rétt sem Kristinn Halldór Einarsson, framkvęmdastjóri Blindrafélagsins, hafi haldiš fram aš bęši fyrrverandi og nśverandi meirihluti ķ Kópavogi hafi algerlega hunsaš óskir um śrbętur og félagiš ekki fengiš fundi meš rįšamönnum.

"Ég fundaši meš Kristni og öšrum ašila frį Blindrafélaginu. Žaš hafa komiš erindi frį žeim um aš viš tękjum upp sama fyrirkomulag og Hafnarfjöršur og Reykjavķk hafa meš leigubķlana. Žvķ var hafnaš, bęši ķ vor og ķ haust į grundvelli žess aš viš vildum ekki mismuna fötlušum eftir žvķ hvort žeir vęru blindir eša fatlašir į annan hįtt," segir bęjarstjórinn."

Til gamans og upplżsinga mį geta žess aš umręddur fundur sem bęjarstjóri Kópavogs talar um, var vištalstķmi sem einn félagi Blindrafélagsins, bśsettur ķ Kópavogi fékk meš bęjarstjóranum sķnum og bauš mér aš koma meš į.

Loforš allra žeirra sem bušu fram til bęjarstjórnar Kópavogs ķ kosningunum ķ maķ 2010 mį lesa hér:

 

 

Af vef Kópavogsbęjar um Feršažjónusta fatlašra:

Mikilvęgar upplżsingar fyrir faržega

Um leiš og viš bjóšum žig velkomin(n) ķ Feršažjónustu fatlašra viljum viš benda į okkur atriši til upplżsingar fyrir faržega.

Žjónustusvęšiš er höfušborgarsvęšiš. ksturstķmi Feršažjónustunnar er frį kl. 07:00 til kl. 24:00 alla daga.  stórhįtķšisdögum mišast akstur viš Strętó b.s. Ein ferš telst frį A til B.

Pöntunarsķmi Feršažjónustunnar er 550-4700 og er hann opinn frį kl 08:00 til 16:00 lla virka daga. Hęgt er aš panta feršir meš tölvupósti og er netfangiš erd@simnet.is. Vaktsķmi eftir lokun er 860-0741.

Pantanir žurfa aš berast deginum šur en geta borist samdęgurs fyrir kl. 16:00 vegna kvöldferša. Sama gildir um fbošanir ferša annars teljast žęr meš ķ uppgjöri.

Akstur mišast aš og frį anddyri. Geti faržegi ekki komist hjįlparlaust žarf aš tryggja š ašstoš sé til stašar viš anddyri. Rétt er aš ķtreka aš feršažjónustan ber ekki įbyrgš  faržega eftir aš į įfangastaš er komiš. Bķlstjórar geta takmarkaš komiš til ašstošar ar sem snjór, hįlka eša ašrar hindranir eru ķ vegi sem geta valdiš slysahęttu.

Ašstoš žarf aš vera viš allar tröppur sem liggja aš anddyri. aržegar žurfa aš vera tilbśnir til brottfarar ķ anddyri į umsömdum tķma. kki er gert rįš fyrir aš bķlstjórar fari ķ sendiferšir fyrir faržega né bķši eftir faržega
žegar hann sinnir erindum sķnum.

Geti faržegi ekki feršast einn vegna einhverra orsaka žarf hann aš hafa fylgdarmann eš sér og greišir hann sama gjald og gildir ķ almenningsvögnum.

Gera mį rįš fyrir aš feršir geti falliš nišur eša tafist vegna ófyrirséšra orsaka t.d vešurs, bilana, žungrar umferšar og annarra žįtta.

Faržegi žarf aš gefa sér ešlilegan tķma til aš komast milli staša meš tilliti til umferšar g vegalengdar. Lögš er įhersla į aš hafa višveru ķ bķlunum sem stysta og mį gera įš fyrir aš feršatķmi sé svipašur og hjį almenningsvögnum.

Ef óskir eru um ašra og meiri žjónustu en eru ķ ramma žessum er sjįlfsagt aš ręša aš hverju sinni, en žaš er įn aškomu Félagsžjónustunnar hvaš kostnaš varšar.

Feršažjónusta fatlašra er sérhęfš žjónusta fyrir žį sem ekki geta nżtt sér
almenningsvagna vegna fötlunar. Bķlakostur Feršažjónustunnar er śtbśinn samkvęmt eglugerš um gerš og bśnaš ökutękja. Allur bśnašur ķ žeim er frį žżsku fyrirtęki em sérhęfir sig į breytingum og framleišslu festinga fyrir hjólastólanotendur. Öll eirra framleišsla er öryggisprófuš og samžykkt af žżsku skošunarstofunni TUV Allt žjónustueftirlit meš ökutękjum Feršažjónustunnar er ķ höndum innflytjanda amkvęmt samningi og er žaš eftir żtrustu kröfum framleišanda og eršažjónustunnar meš tilliti til öryggis.


Stjórnsżslukęra į Kópavogsbę vegna réttindibrota į blindum til feršažjónustu sem samręmist lögum og alžjóšasamningum

Hér mį lesa vel rökstudda og ķtarlega stjórsżslukęru lögmanns Blindrafélagsins, Pįl Rśanrs M. Kristjįnssonar, į Kópavogsbę. Kęran er sett fram vegna meintra brota Kópavogsbęjar į rétti blinds 17 įra strįks til aš fį feršažjónustu af hįlfu sveitarfélagsisn sem mętir žörfum hans og samręmist markmišum laga og alžjóšasamninga.

 

 

Velferšarrįšuneytiš
Śrskuršarnefnd félagsžjónustu og hśsnęšismįla
b.t. Gušrśn Erna Hreišarsdóttir lögfręšingur
Hafnarhśsinu viš Tryggvagötu
150 Reykjavķk


 

Reykjavķk, 10. janśar 2011

 STJÓRNSŻSLUKĘRA

 

Efni:            Brot Kópavogsbęjar į įkvęšum laga nr. 59/1992 um mįlefni fatlašra

Kęrši:         Kópavogsbęr, Fannborg 2, 200 Kópavogur

Kęrandi:     Oddur Stefįnsson kt. 180493-3879 Laufbrekku 21, 200 Kópavogi

 

Til undirritašs hefur leitaš Steinvör Thorarensen, kt. 181162-5469, Laufbrekku 21, 200 Kópavogi f.h. sonar sķns Odds Stefįnssonar kt. 180493-3879 (hér eftir „umbjóšandi") og fališ undirritušum lögmanni aš leggja fram stjórnsżslukęru vegna įkvöršunar Kópavogsbęjar frį 15. desember 2010.

                                                                                 I.        Kęruefni

Umbjóšandi minn er blindur og žarfnast ašstošar viš aš komast ferša sinna svo hann geti stundaš atvinnu, nįm og notiš tómstunda meš sama hętti og ófatlašir. Samkvęmt 1. mgr. 35. gr. laga nr. 59/1992 um mįlefni fatlašra (LMF) er kęrši skuldbundinn til aš veita umbjóšanda mķnum slķka žjónustu. Žann 23. nóvember lagši umbjóšandi minn fram kröfu til kęrša žess efnis aš kęrši veitti umbjóšanda mķnum feršažjónustu sem tók miš af žörfum hans og mišaši aš žvķ aš gera hann eins settan og ófatlašan einstakling ķ sömu eša sambęrilegri stöšu. Meš įkvöršun dagsettri 15. desember 2010 synjaši kęrši hins vegar žessari beišni umbjóšanda mķns. Žess ķ staš bauš kęrši umbjóšanda mķnum stašlaša feršažjónustu sem ekki tók miš af žörfum hans og var ekki til žess fallin aš gera honum kleift aš stunda atvinnu, nįm og njóta tómstunda meš sama hętti og ófatlašir.

Įgreiningur žessa mįls snżst aš meginstefnu um eftirfarandi atriši:

  • Hvort aš Kópavogsbęr uppfylli skyldur sķnar til aš veita feršažjónustu ef veitt žjónusta tekur ekki miš af žörfum hins fatlaša einstaklings og gerir honum ekki kleift aš stunda atvinnu, nįm og tómstundir į móts viš ófatlaša.
  • Hvort aš Kópavogsbęr žurfi aš gęta jafnręšis viš mešferš mįla er varša feršažjónustu fatlašra.
  • Hvort aš Kópavogsbę beri aš rannasaka mįl, veita andmęlarétt og gęta aš öšrum meginreglum stjórnsżsluréttar viš mešferš mįla er varša réttindi fatlašra.
Meš kęru žessari er kęrš sś įkvöršun Kópavogsbęjar aš hafna beišni Odds Stefįnssonar žess efnis aš Kópavogsbęr śtvegi honum mįnašarlega allt aš 60 feršir meš leigubķl į strętisvagnafargjaldi. Telur kęrandi aš umrędd įkvöršun sé efnislega röng auk žess sem kęrši gętti ekki aš formreglum stjórnsżsluréttar viš töku hennar.

Undirritašur lögmašur, Pįll Rśnar M. Kristjįnsson hdl., fer meš mįl žetta fyrir hönd kęranda.

                                                        

II.        Višeigandi réttarheimildir

 Kęrandi er fatlašur einstaklingur og žarfnast sérstakrar žjónustu og stušnings af žeim sökum sbr. 2. gr. LMF. Kęrši er skuldbundinn til aš veita kęranda slķka žjónustu sbr. m.a. XIV. kafla LMF. Kęruheimild er sótt ķ 5. gr. a. LMF sbr. breytingarlög um breytingu į lögum nr. 59/1992, um mįlefni fatlašra sem tóku gildi 1. janśar 2011.

 
III.        Kröfur

  • Kęrandi krefst žess aš śrskuršarnefnd félagsžjónustu og hśsnęšismįla fjalli um įkvöršun Kópavogsbęjar frį 15. desember 2010 žess efnis aš synja beišni kęranda um feršažjónustu sem tęki miš af žörfum hans og gerši hann eins settan og ófatlašan einstakling ķ sömu eša sambęrilegri stöšu. Er žess krafist aš nefndin fjalli jafnt um efnislegt lögmęti hennar og mįlsmešferš.

 

  • Kęrandi krefst žess jafnframt aš śrskuršarnefnd félagsžjónustu og hśsnęšismįla beini žvķ til kęrša aš veita kęranda mįnašarlega allt aš 60 feršir meš leigubķl į strętisvagnafargjaldi.

 

  • Til vara krefst kęrandi žess aš śrskuršarnefnd félagsžjónustu og hśsnęšismįla beini žvķ til kęrša aš veita kęranda feršažjónustu sem tekur miš af einstaklingsbundnum žörfum hans og er til žess fallin aš gera hann eins settan og ófatlašan einstakling ķ sömu eša sambęrilegri stöšu.

 

  • Ķ öllum tilfellum krefst kęrandi žess aš śrskuršarnefnd félagsžjónustu og hśsnęšismįla beini žvķ til kęrša aš rétta hlut kęranda vegna žess fjįrhagslega tjóns sem kęrandi hefur oršiš fyrir vegna framangreindrar snišgöngu kęrša į lögbundinni skyldu sinni.

 

Kęrandi įskilur sér rétt til aš bęta viš kröfur sķnar, falla frį žeim aš hluta eša breyta žeim į sķšari stigum.

 
IV.        Mįlsatvik

Mįlsatvik eru žau aš kęrandi lagši fram kröfu til Kópavogsbęjar žar sem krafist var aš bęjarfélagiš veitti kęranda feršažjónustu sem gerši honum kleift aš stunda atvinnu og nįm og njóta tómstunda meš sama hętti og ófatlašir einstaklingar.[1] Ķ erindi kęranda til Kópavogsbęjar var žvķ lżst aš kęrandi stundaši nįm ķ framhaldsskóla, vęri ķ gķtarnįmi auk žess sem hann vęri ķ hlutastarfi. Lagši kęrandi fram žį kröfu aš Kópavogsbęr veitti sér mįnašarlega allt aš 60 feršir meš leigubķl į strętisvagnafargjaldi. Benti kęrandi į aš slķkt vęri ķ samręmi viš lögbundna skyldu sveitarfélagsins sem og ķ samręmi viš framkvęmd ķ öšrum sveitarfélögum ž. į m. Reykjavķk. Benti kęrandi auk žess į aš jafnręšisregla 11. gr. stjórnsżslulaga og 65. gr. stjórnarskrįr leiddu einnig til sömu nišurstöšu en Kópavogsbęr hafši įšur veitt slķka ašstoš til einstaklinga sem eru ķ sambęrilegri stöšu og kęrandi.[2]

Meš bréfi dagsettu 15. desember 2010 hafnaši Félagsžjónusta Kópavogsbęjar beišni kęrša. Kópavogsbęr bauš kęranda hins vegar „almenna akstursžjónustu félagsžjónustunnar" en sś žjónusta er framkvęmd af fyrirtękinu Smartbķlum.[3] Sś feršažjónusta sem Kópavogsbęr veiti fötlušum sé žvķ stöšluš en taki ekki miš af mismunandi žörfum ólķkra einstaklinga eša hópa fatlašra. Žaš hafši įšur veriš stašfest ķ svari Kópavogsbęjar frį 12. nóvember 2010 viš beišni undirritašs um upplżsingar žar sem fram kom aš „reglurnar taka ekki miš af séržörfum fólks meš mismunandi fatlanir".[4]

Almenn akstursžjónusta félagsžjónustunnar ķ Kópavogi er meš žeim hętti aš fatlašir einstaklingar panta sér far meš feršažjónustunni meš a.m.k. sólarhringsfyrirvara. Verktakafyrirtękiš Smartbķlar sér um framkvęmd žjónustunnar. Hinn fatlaši einstaklingur er svo sóttur į fyrirframįkvešnum tķma į sérśtbśnum bķl fyrir hjólastólanotendur.[5] Ķ einni ferš eru alla jafna margir fatlašir einstaklingar sóttir og žvķ mį bśast viš aš feršin taki drjśga stund enda getur žaš tekiš žó nokkurn tķma aš koma žeim hópi notenda fyrir sem bśa viš mikla lķkamlega fötlun. Almennt taka styttri feršir a.m.k. eina klukkustund. Ekki er bošiš upp į feršir įn framangreindra fyrirvara. Einstaklingar geta žvķ ekki nżtt sé feršažjónustuna nema slķkt sé įkvešiš sólarhring fram ķ tķmann. Engar feršir eru ķ boši fyrir blinda eša ašra hópa fatlašra sem ekki eru hreyfihamlašir.

Umbjóšandi minn er ekki bundinn viš hjólastól né bżr hann viš ašra lķkamlega fötlun en žį aš vera blindur. Umbjóšandi minn žarfnast engrar sérstakrar ašstošar viš aš komast į milli staša ašra en žį aš vera keyršur. Umbjóšandi minn žarfnast ekki sérśtbśnar bifreišar né žarf hann sérstaka umönnum. Žarfir umbjóšanda mķns fyrir feršažjónustu eru žvķ mjög einfaldar. Žęr eru sambęrilegar viš žarfir annarra 17 įra drengja ķ sömu stöšu fyrir utan žaš aš umbjóšandi minn hefur ekki sjón. Hann žarf aš komast til og frį skóla, tómstundum og vinnu. Slķkar feršir eru ekki alltaf reglulegar eins og gefur aš skilja. Stundum verša breytingar į skipulagi auk žess sem mikilvęgt er fyrir umbjóšanda minn aš męta tķmanlega į žessa staši og žį sér ķ lagi til skóla og vinnu. Žvķ til višbótar hefur umbjóšandi minn félagslegar žarfir eins og ašrir 17 įra drengir sem kunna aš kalla į feršir meš skömmum fyrirvara.

Umbjóšandi minn hefur mikla getu til aš lifa ešlilegu lķfi svo framarlega sem aš honum er veitt įkvešin lögbundin grunnžjónusta. Žį žjónustu hefur Kópavogsbęr hins vegar neitaš honum um. Af žvķ leišir aš umbjóšandi minn og fjölskylda hans hafa sjįlf žurft aš flytja hann į milli staša eša greiša kostnaš af žeirri žjónustu sem hann žarf į aš halda. Hins vegar hefur žaš oft veriš žeim žungbęrt og ljóst aš ólögmęt hįttsemi Kópavogsbęjar hefur leitt til félagslegrar einangrunar umbjóšanda mķns og mikils miska.

Umbjóšandi minn getur ekki nżtt sér almenna akstursžjónustu Kópavogsbęjar enda tekur hśn ekkert miš af žörfum hans eša fötlun. Umbjóšandi minn į žvķ žann kost einan aš beina kęru žessari til śrskuršarnefndar félagsžjónustu og hśsnęšismįla ķ von um aš fį lögmęta śrlausn sinna mįla.

Hin kęrša įkvöršun var ekki rökstudd aš öšru leyti en žvķ aš samstarfi viš Blindrafélagiš hefši įšur veriš hafnaš. Kęrši leitaši ekki upplżsinga um žarfir kęranda eša fötlun hans og freistaši žess ekki aš sjį til žess aš mįliš vęri nęgilega upplżst įšur en hin kęrša įkvöršun var tekin. Žį var kęranda ekki gefinn kostur į aš andmęla umręddri fyrirhugašri įkvöršun og žeim rökum og gögnum sem hśn kann aš hafa veriš byggš į.

 

 

 

                                                                 V.        Mįlsįstęšur og lagarök

Višeigandi réttarheimildir

Grundvallarmarkmiš laga um mįlefni fatlašra nr. 59/1992 (LMF) kemur fram ķ 1. mgr. 1. gr. laganna:

http://www.althingi.is/lagas/sk.jpg1. gr. Markmiš žessara laga er aš tryggja fötlušu fólki jafnrétti og sambęrileg lķfskjör viš ašra žjóšfélagsžegna og skapa žvķ skilyrši til žess aš lifa ešlilegu lķfi.

Ķ samręmi viš žaš markmiš er ķ 1. mgr. 35. gr. LMF lögš sś skylda į sveitarfélög aš veita fötlušum feršažjónustu. Kemur žar oršrétt fram:

http://www.althingi.is/lagas/sk.jpg35. gr. Sveitarfélög skulu gefa fötlušum kost į feršažjónustu. Markmiš feršažjónustu fatlašra er aš gera žeim sem ekki geta nżtt sér almenningsfarartęki kleift aš stunda atvinnu og nįm og njóta tómstunda.

Žį kemur einnig fram ķ 2. mgr. 1. gr. LMF:

 

http://www.althingi.is/lagas/hk.jpgViš framkvęmd laga žessara skal tekiš miš af žeim alžjóšlegu skuldbindingum sem ķslensk stjórnvöld hafa gengist undir, einkum samningi Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks.

 

Ķ 20. gr. samnings Sameinušu žjóšanna um mįlefni fatlašra er fjallaš um ferilmįl einstaklinga, žar kemur fram:

Ašildarrķkin skulu gera įrangursrķkar rįšstafanir til žess aš tryggja aš einstaklingum sé gert kleift aš fara allra sinna ferša og tryggja sjįlfstęši fatlašra ķ žeim efnum, eftir žvķ sem frekast er unnt, m.a. meš žvķ:
a) aš greiša fyrir žvķ aš fatlašir geti fariš allra sinna ferša meš žeim hętti sem, og žegar, žeim hentar og gegn višrįšanlegu gjaldi,

 

Žį kemur fram ķ 1. gr. laga um félagsžjónustu fatlašra nr. 40/1991 aš markmiš félagsžjónustu į vegum sveitarfélaga sé aš tryggja fjįrhagslegt og félagslegt öryggi m.a. meš žvķ aš veita ašstoš til žess aš ķbśar geti stundaš atvinnu og lifaš sem ešlilegustu lķfi. Žį kemur oršrétt fram ķ 42. gr. laganna:

„Jafnframt skulu fötlušum sköpuš skilyrši til aš lifa sem ešlilegustu lķfi mišaš viš getu hvers og eins."

Ekki veršur hjį žvķ komist ķ žessu samhengi aš geta žess aš samkvęmt 1. mgr. 76. gr. Stjórnarskrįr lżšveldisins Ķslands nr. 33/1944, sbr. 14. gr. stjórnarskipunarlaga nr. 97/1995, skal öllum, sem žess žurfa, tryggšur ķ lögum réttur til ašstošar vegna sjśkleika, örorku, elli, atvinnuleysis, örbirgšar og sambęrilegra atvika. Ķ athugasemdum viš 14. gr. frumvarps žess er varš aš lögum nr. 97/1995 kemur fram aš gengiš sé śt frį žvķ aš nįnari reglur um opinbera ašstoš, ž. į m. félagslega ašstoš, verši settar meš lögum en meš įkvęšinu sé markašur sį rammi aš til žurfi aš vera reglur sem tryggi žessa ašstoš.[6]

Stjórnarskrįrgjafinn hefur samkvęmt framangreindu séš įstęšu til aš kveša sérstaklega į um skyldu almenna löggjafans til aš męla fyrir um opinbera fjįrhagsašstoš rķkisins til žeirra sem žess žurfa. Žį skyldu hefur löggjafinn umfyllt m.a. meš ofangreindum lagaįkvęšum. Ķ įlitu sķnu ķ mįli 2796/1999 bendir umbošsmašur Alžingis į hvernig beri aš tślka žau lagaįkvęši sem byggjast į framangreindum sjónarmišum.

Kemur žar oršrétt fram hjį umbošsmanni Alžingis: „Af žessum sökum tel ég aš ef vafi leikur į um val į lögskżringarkostum viš tślkun į inntaki slķkra lagaįkvęša verši aš velja žann skżringarkost sem best samrżmist tilgangi löggjafarinnar ķ heild sinni, ešlilegri framkvęmd hennar og žeim markmišum sem henni er ętlaš aš nį aš žvķ gęttu aš slķk tślkun falli aš oršalagi įkvęšisins."

Žaš ętti žvķ aš vera fyllilega ljóst hvaša lagaheimildir liggja til grundvallar skyldum til aš veita fötlušum feršažjónustu og hvernig beri aš tślka žęr lagaheimildir.

 

Réttindi og skyldur ašila

Af framangreindum réttarheimildum er ljóst aš sveitarfélög eru skuldbundin til aš veita fötlušum einstaklingum feršažjónustu. Žaš er hins vegar ekki nęgjanlegt aš einhver slķk žjónusta sé til stašar heldur veršur hśn aš vera meš įkvešnum hętti og nį įkvešnum markmišum. Lögbundin feršažjónusta viš fatlaša hefur žaš grundavallarmarkmiš aš gera žeim kleift aš lifa sem ešlilegustu lķfi mišaš viš getu hvers og eins. Žį skal žjónustan tryggja sjįlfstęši fatlašra meš žvķ aš tryggja aš žeir geti fariš allra sinna ferša žegar žeim hentar.

Ofangreind įkvęši stjórnarskrįr, laga og alžjóšasamninga leggja athafnaskyldur į viškomandi opinbera ašila. Žeim ber aš veita žjónustu sem gerir fötlušum einstaklingum kleift aš lifa og starfa, eftir fremsta megni, ķ ešlilegu samfélagi meš sama hętti og ófatlašir einstaklingar.[7]

Ķ įkvešnum tilfellum mętir almenn feršažjónusta Kópavogsbęjar žörfum įkvešins hóps fatlašra og gerir žeim kleift aš lifa og starfa eftir fremsta megni ķ ešlilegu samfélagi. Ķ žeim tilfellum hefur sveitarfélagiš uppfyllt lögbundnar skyldur sķnar. Ķ tilfelli umbjóšanda mķns mętir almenn feršažjónusta Kópavogsbęjar hins vegar ekki žörfum hans og gerir honum ekki kleift aš lifa og starfa eftir fremsta megni ķ ešlilegu samfélagi meš sama hętti og ófatlašir einstaklingar. Žaš er žvķ ljóst aš ķ žvķ tilfelli sem hér um ręšir hefur sveitarfélagiš snišgengiš lögbundnar skyldur sķnar gagnvart umbjóšanda mķnum.

Réttur umbjóšanda mķns til feršažjónustu er fortakslaus og felur žaš ķ sér aš Kópavogsbę beri aš veita honum feršažjónustu sem hefur žaš aš markmiši aš gera honum kleift aš stunda atvinnu, nįm og njóta tómstunda.[8] Įkvęšiš er skżrt og er ekki til aš dreifa sérįkvęšum eša undanžįgum sem leysa įkvešin sveitarfélög undan umręddri skyldu. Žį hefur umbošsmašur Alžingis stašfest aš sveitarfélög geti ekki vikist undan slķkum skyldum vegna sérstakra ašstęšna svo sem smęšar eša fįmennis.[9]

Umbjóšandi minn hefur mikla getu til aš lifa sem ešlilegustu lķfi. Sś hindrun er hins vegar ķ vegi hans aš hann kemst ekki ferša sinna meš ešlilegum hętti og alls ekki žegar honum hentar. Žį stendur honum ekki til boša žjónusta sem tekur miš af fötlun hans heldur tekur sś žjónusta sem honum er bošin miš af fötlun annars hóps einstaklinga sem umbjóšandi minn tilheyrir ekki. Žarfir žessara hópa eru mjög ólķkar eins og gefur aš skilja. Umbjóšandi minn telur žaš žvķ engum vafa undirorpiš aš Kópavogsbęr hafi snišgengiš skyldur sķnar gagnvart honum. Afrakstur žeirrar ólögmętu snišgöngu hefur leitt af sér félagslega einangrun hans, sem og verulegt fjįrhagslegt tjón og miska.

 

Framkvęmd annarra sveitarfélaga

Samkvęmt tölum frį Žjónustu og žekkingarmišstöš fyrir blinda, sjónskerta og daufblinda einstaklinga, eru um 470 einstaklingar bśsettir į höfušborgarsvęšinu sem skilgreindir eru lögblindir. Fjölmennastir ķ žessum hópi eru eldri borgarar. Ķ žessum hópi eru engu aš sķšur einstaklingar į virkum vinnualdri sem hafa fulla starfsorku og vilja vera virkir ķ samfélaginu. Algengasta orsök žess aš žeim einstaklingum tekst ekki aš vera samfélagslega virkir er einangrun sem hlżst af žvķ aš geta ekki keyrt bifreiš eša notaš strętisvagna.

Fjögur sveitarfélög į höfušborgarsvęšinu eru meš samning viš Blindrafélagiš um akstur fyrir blinda. Reykjavķkurborg og Seltjarnarneskaupstašur hafa veriš meš samning viš félagiš allt frį įrinu 1997. Ķ mars 2006 gerši Hafnarfjaršarbęr samning viš Blindrafélagiš og Įlftanes ķ aprķl sama įr. Einnig hefur Garšabęr samiš viš félagiš um akstur įkvešinna einstaklinga.

Žjónusta į vegum Blindrafélagsins felur ķ sér akstur ķ leigubķlum en Blindrafélagiš er meš samning viš leigubķlastöšina Hreyfil - Bęjarleišir. Gjald vegna žjónustunnar er hęrra en gengur og gerist ķ feršažjónustunni en notendur greiša aš lįgmarki heilt strętisvagnafargjald fyrir feršina. Kosti feršin meira en kr. 3.000 er feršin reiknuš sem tvęr eša fleiri feršir og greišir notandi žį meira fyrir feršina. Hįmarks fjöldi ferša er 60 feršir į mįnuši, žar af 18 feršir til einkanota. Žjónustutķminn er frį kl. 7:00 til 24:00 en notendur fį afslįtt frį Hreyfli į öšrum tķmum. Hęgt er aš panta samdęgurs og notendur hringja sjįlfir į leigubķlastöšina til aš panta ferš. Reynt er aš samnżta feršir žegar žess er kostur. Hver notandi er meš samningsnśmer og skķrteini. Feršin er skrįš, hvert og hvašan og tilgangur feršar. Blindrafélagiš fęr mįnašarlega nótur frį Hreyfli og reiknar gjald notenda.[10]

Af žeim 470 lögblindu einstaklingum sem bśsettir eru į höfušborgarsvęšinu eiga 411 kost į akstursžjónustu meš leigubķlum, samkvęmt samningum milli Blindrafélagsins og  viškomandi sveitarfélags, sem sérstaklega eru snišnir aš žörfum blindra og sjónskertra einstaklinga. Af žeim 59 sem ekki eiga kost į žess konar akstursžjónustu, eru 51 bśsettir ķ Kópavogi.

Žaš er žessi  žjónusta Blindrafélagsins sem umbjóšandi minn óskar eftir aš Kópavogsbęr veiti honum eša til vara önnur sambęrileg žjónusta.

 

 VI.        Góš stjórnsżsla - jafnręši, rannsóknarregla og andmęlaréttur

Žegar tekin er stjórnvaldsįkvöršun ber stjórnvaldi įvallt aš hlķta skrįšum og óskrįšum meginreglum stjórnsżsluréttar til aš byggja įkvaršanir ķ stjórnsżslu į mįlefnalegum sjónarmišum og gęta jafnręšis milli borgaranna.[11] Reglur stjórnsżslulaga fela ķ sér réttaröryggisreglur ķ žįgu žeirra sem įkvaršanir stjórnvalda beinast aš og ķ žeim felast įkvešnar lįgmarkskröfur til mįlsmešferšar. Žaš er žvķ grķšarlega mikilvęgt aš slķkum reglum sé fylgt ķ hvķvetna.

Naušsynlegt er aš tryggja aš įkvaršanir stjórnvalda séu löglegar og réttar og byggšar į lögmętum forsendum žannig aš réttindi borgaranna verši ekki skert og hagsmunum žeirra stefnt ķ voša meš handahófskenndum įkvöršunum. Į grundvelli žessara réttaröryggissjónarmiša var talin žörf į žvķ aš tryggja mįlsmešferš stjórnvalda m.a. meš lögfestingu į jafnręšisreglunni og reglunni um andmęlarétt ķ 11. og 13. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993.[12]

Jafnręši

Af jafnręšisreglu 11. gr. stjórnsżslulaga og 65. gr. Stjórnarskrįr leišir óhjįkvęmilega til žess aš sambęrileg mįl hljóti sambęrilega mešferš hjį stjórnvaldi.

Eins og fram hefur komiš hér aš ofan og stašfest hefur veriš af kęrša hefur einstaklingum ķ sambęrilegri stöšu og kęrandi veriš veitt umbešin feršažjónusta meš leigubifreiš. Žaš vekur žvķ upp įkvešnar efasemdir aš kęrši śrskurši nś į annan veg ķ sambęrilegu mįli. Žrįtt fyrir aš fyrir liggi skżr fordęmi hefur kęrši kosiš aš vķkja frį lögmętri og višurkenndri stjórnsżsluframkvęmd. Er žaš nś ętlun kęrša aš leysa śr sambęrilegum mįlum meš mismunandi hętti žannig aš einn einstaklingur njóti lakari réttar en annar sambęrilegur einstaklingur ķ samskonar stöšu. Slķkt er allsendis ótękt.

Stjórnsżslufordęmi eru bindandi fyrir viškomandi stjórnvald en stjórnvöldum ber įvallt aš gęta samręmis og jafnręšis ķ lagalegu tilliti.[13] Žegar stjórnvald hefur byggt įkvöršun um tiltekiš atriši į įkvešnum sjónarmišum leišir jafnręšisregla stjórnsżslulaganna til žess aš almennt, žegar sambęrileg mįl eru til śrlausnar hjį samskonar stjórnvaldi, beri aš leysa śr žeim į grundvelli sömu sjónarmiša og meš sömu įherslum og gert var viš śrlausn hinna eldri mįla.[14] Veršur aukinheldur rķk krafa gerš til fordęmisgildi umręddra śrskurša sökum žeirra krafna sem geršar eru til śrskurša sem varša mikilsverš réttindi ašila, svo sem žau mannréttindi sem hér um ręšir.[15]

Strangar kröfur eru žvķ geršar til žess žegar stjórnvald vķkur frį višurkenndri stjórnsżsluframkvęmd. Fyrir slķkri breytingu žurfa aš vera mįlefnalegar og hlutlęgar forsendur. Engar slķkar forsendur hafa veriš lagšar fram af hįlfu kęrša. Meš žvķ aš vķkja frį lögmętri og višurkenndri stjórnsżsluframkvęmd hefur Kópavogsbęr žvķ brotiš gegn jafnręšisreglu 11. gr. stjórnsżslulaga.

Rannsóknarregla

Af rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993 leišir skylda stjórnvalds til aš sjį til žess aš eigin frumkvęši aš atvik mįls séu nęgilega upplżst įšur en įkvöršun er tekin ķ žvķ. Žį felst ķ leišbeiningarskyldu stjórnvalds, sbr. 7. gr. stjórnsżslulaga, aš žegar stjórnsżslumįl byrjar aš frumkvęši mįlsašila og hann leggur ekki fram žau gögn og upplżsingar sem sanngjarnt žykir aš ętlast til aš hann leggi fram, ber stjórnvaldi aš tilkynna honum um hvaša gögn skorti og hvaša afleišingar slķkt getur haft.

Samkvęmt framangreindu bar Kópavogsbę aš kanna til hlķtar ašstöšu og žarfir umbjóšanda mķns og meta hvaša žjónustu hann žurfti į aš halda įšur en įkvöršun um mįlefni hans var tekin. Er Kópavogsbę žvķ óheimilt aš synja beišni fatlašs einstaklings um feršažjónustu meš žvķ einu aš vķsa til vinnureglu bęjarins.[16]

Žaš er žvķ ljóst aš Kópavogsbęr hefur snišgengiš žį skyldu sķna aš sjį til žess aš atvik mįls vęru nęgilega upplżst įšur įkvöršun var tekin. Kęrši lét viš žaš eitt sitja aš afgreiša mįl žetta meš kerfisbundinni neitun sem byggši į almennum vinnureglum en ekki lögbundnum forsendum. Slķk śrlausn mįls getur ekki talist lögmęt.

 Andmęlaréttur

Samkvęmt 13. gr. stjórnsżslulaga skal ašili mįls eiga žess kost aš tjį sig um efni mįls įšur en stjórnvald tekur įkvöršun ķ žvķ, enda liggi ekki fyrir ķ gögnum mįlsins afstaša hans og rök fyrir henni eša slķkt sé augljóslega óžarft. Ķ athugasemdum viš IV. kafla frumvarps žess er varš aš stjórnsżslulögum segir aš ķ reglunni felist aš ašili mįls skuli eiga žess kost aš tryggja réttindi sķn og hagsmuni meš žvķ aš kynna sér gögn mįls og mįlsįstęšur er įkvöršun mun byggjast į, leišrétta framkomnar upplżsingar og koma aš frekari upplżsingum um mįlsatvik įšur en stjórnvald tekur įkvöršun ķ mįli hans. Kemur žar ennfremur fram aš andmęlareglan eigi ekki ašeins aš tryggja hagsmuni ašila mįls heldur sé tilgangur hennar einnig sį aš stušla aš žvķ aš mįl verši betur upplżst og tengist hśn žannig rannsóknarreglunni.[17]

Žegar brotiš er ķ bįga viš 13. gr. stjórnsżslulaga meš žeim hętti aš ašila hefur ekki veriš veitt fęri į aš tjį sig, telst žaš almennt verulegur annmarki sem leišir til aš ķžyngjandi įkvöršun telst yfirleitt ógildanleg.[18] Į žetta ekki sķst viš sökum žess aš um verulega ķžyngjandi įkvöršun er aš ręša auk žess sem aš sjónarmiš kęranda hefšu vel getaš haft įhrif į nišurstöšu stjórnvaldsins.[19]

Sé mįlum žannig hįttaš aš aflaš hafi veriš gagna um žarfir umbjóšanda mķns og stöšu er ljóst aš honum var ekki veitt tękifęri til aš tjį sig um žau gögn. Fyrir liggur einnig aš umbjóšanda mķnum var ekki gefinn kostur į aš tjį sig um röksemdarfęrslu kęrša eša žęr forsendur sem įkvöršun hans byggir į. Af žeim sökum var réttur umbjóšanda mķns til andmęla snišgenginn og žvķ verulegur annmarki į umręddri įkvöršun.

 

VII.        Frekari gögn

Sé frekari žörf į aš stašfesta žęr stašhęfingar sem fram koma aš ofan óskar kęrandi eftir aš nefndin beini slķkum beišnum til sķn eša ella leggi fyrir kęrša aš leggja fram slķk gögn. Ķ žvķ samhengi bendir umbjóšandi minn į aš hann er reišubśinn til aš leggja fram öll žau gögn sem naušsynleg eru til aš sanna stöšu hans og žarfir. Kęrandi skorar į kęrša aš leggja fram skżringar fyrir žeirri įkvöršun sinni aš veita tveimur ašilum ķ sambęrilegri stöšu og kęrandi umbešna feršažjónustu į įrinu 2010.

                                                                      VIII.        Um kröfugerš

Samkvęmt 78. gr. Stjórnarskrįr, sbr. 1. mgr. 16. gr. stjórnarskipunarlaga nr. 97/1995, skulu sveitarfélög sjįlf rįša mįlefnum sķnum eftir žvķ sem lög įkveša. Žaš fellur žannig ķ hlut löggjafans aš męla fyrir um hvernig eftirliti meš sveitarfélögunum er hįttaš. Aš gildandi lögum fer eftirlit meš sveitarfélögum ķ meginatrišum fram annars vegar meš beinu eftirliti og hins vegar meš endurskošun stjórnvaldsįkvaršana ķ tilefni af stjórnsżslukęrum. Önnur śrręši viš eftirlit eru einnig ķ lögum svo sem žegar geršur er įskilnašur um stašfestingu rįšuneyta į tilteknum stjórnvaldsįkvöršunum eša stjórnvaldsfyrirmęlum.

Félagsmįlarįšuneytiš hefur almennt eftirlit meš žvķ aš sveitarstjórnir gegni skyldum sķnum samkvęmt lögum um mįlefni fatlašra og félagsžjónustu sveitarfélaga. Ef sveitarstjórn vanrękir meš athafnaleysi sķnu žęr skyldur sem henni er lögum samkvęmt fališ aš gegna reynir į eftirlit og śrskuršarvald félagsmįlarįšuneytisins sem og višeigandi śrręši sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998, sbr. 102. gr. laganna.[20]

Žį er ķ 5. gr. a. LMF og XVII. kafla LFS aš finna kęruheimildir til śrskuršarnefndar félagsžjónustu og hśsnęšismįla. Ķ kröfugerš er lögš fram krafa žess efnis aš nefndin fjalli um mįlsmešferš, rétt til žjónustu og hvort žjónustan er ķ samręmi viš žau lög og réttarheimildir sem valdsviš nefndarinnar tekur til.[21] Auk žess er gerš sś krafa aš beitt sé žeim almennu valdheimildum sem eftirlitsstjórnvald hefur skv. meginreglum stjórnsżsluréttar.

                                                                            IX.        Įskilnašur

Kęrandi įskilur sér fullan rétt til heimtu skašabóta vegna žess tjóns, sem hann hefur oršiš fyrir og kann aš verša fyrir. Er auk žess įskilinn réttur til aš kęra einstaka ašra žętti sérstaklega og gera kröfu um frekari afhendingu gagna. Mį ķ žvķ samhengi nefna aš ašrir meinbugir voru į formi śrskuršar kęrša en žeir sem raktir hafa veriš hér aš ofan. Mį žar t.d. nefna aš rökstušningur kęrša var bįgborinn auk žess sem mįlshraša var įbótavant. Kęrandi sér ekki įstęšu til aš rekja žau atriši aš svo stöddu. 

Kęrandi er reišubśinn til aš leggja fram öll gögn sem varšar mįl žetta.

 

 

Viršingarfyllst

 

 

_________________________

Pįll Rśnar M. Kristjįnsson hdl.

 

Fylgiskjöl:

 

1.         Kröfubréf kęranda dagsett 23. nóvember 2010

2.         Upplżsingar Kópavogsbęjar um feršažjónustu fatlašra ķ Kópavogi frį 12. nóvember 2010

3.         Įkvöršun Félagsžjónustu Kópavogs frį 15. desember 2010   

 


[1] Sjį fylgiskjal 1 - Kröfubréf kęranda dagsett 23. nóvember 2010

[2] Sjį fylgiskjal 2 - Upplżsingar Kópavogsbęjar um feršažjónustu fatlašra ķ Kópavogi frį 12. nóvember 2010 žar sem fram kemur: „Į žessu įri hafa fjórir einstaklingar fengiš samning um akstur meš leigubifreišum žar sem sérstök rök hafa męlt meš žvķ, žar af eru tveir blindir."

[3] Sjį fylgiskjal 3 - Įkvöršun Félagsžjónustu Kópavogs frį 15. desember 2010

[4] Sjį fylgiskjal 2 - Upplżsingar Kópavogsbęjar um feršažjónustu fatlašra ķ Kópavogi frį 12. nóvember 2010

[5] http://www.kopavogur.is/files/felagsthjonusta/Reglur_bilar_Gunnar_2009.pdf

[6] Alžt. A-deild 1994-1995, bls. 2109-2110

[7] Sjį dóm Hęstaréttar ķ mįli nr. 177/1998

[8] Um akstur til og frį skóla skal tekiš fram aš samkvęmt lögum um grunnskóla, nr. 91/2008, er sveitarfélögum skylt aš sjį um akstur skólabarna aš kostnašarlausu. Žaš gildir jafnt um fötluš sem ófötluš börn.

[9] Sjį įlit umbošsmanns Alžingis ķ mįli nr. 2625/1998

[10] Heimild: Samantekt starfshóps um feršažjónustu fyrir fatlaša į höfušborgarsvęšinu, Velferšasviš Reykjavķkurborgar, 2008. Bls. 8.    Sjį ķ heild sinni į netslóšinni:          http://www.kopavogur.is/files/felagsthjonusta/ferdathjonusta_a_hofudborgarsvaedinu_%20LOKA_%2006062008%20(2).pdf

[11] Sbr. SUA 4478/2005

[12] Alžt. 1992, A deild, 3296

[13] sbr. 11. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993

[14] Pįll Hreinsson, Stjórnsżslulögin, skżringarrit, Reykjavķk 1994, bls. 118-119

[15] Įlit umbošsmanns Alžingis ķ mįli nr. 2424/1998 og 3028/2000.

[16] Sjį m.a. sambęrileg atvik ķ įliti umbošsmanns Alžingis ķ mįlum nr. 2499/1998 og 2549/1998

[17] Alžt. 1992-1993, A-deild, bls. 3295 og 3296

[18] Stjórnsżslulögin - skżringarrit, Pįll Hreinsson, Reykjavķk 1994. bls. 178-179

[19] Sjį m.a. nišurstöšu Hęstaréttar ķ dómi réttarins frį 1980 į bls. 1763

[20] Sjį įlit umbošsmanns Alžingis ķ mįli nr. 2625/1998

[21] Sjį umfjöllun um 5. gr.a.  žingskjal 298, 256 mįl, lagt fyrir Alžingi į 139. löggjafaržingi 2010-2011

 

 

 


mbl.is Blindrafélagiš kęrir Kópavogsbę
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt
Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Fyrri sķša | Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband